Çexiyanın kəşfiyyat rəisi Rusiyanın NATO ölkələrinə qarşı əməliyyatları ilə bağlı xəbərdarlıq edib
Çexiya Təhlükəsizlik İnformasiya Xidmətinin rəhbəri Mixal Koudelka parlamentdə keçirilən təhlükəsizlik konfransında Rusiyanın Ukraynanı dəstəkləyən NATO ölkələrinə qarşı gələn aylarda daha təhlükəli əməliyyatlara keçə biləcəyini, o cümlədən yardım obyektlərinə və silah anbarlarına qarşı diversiya və dron və ya raket zərbələri, hətta bir qonşu NATO dövlətinə qarşı məhdud hərbi əməliyyatı mümkün ssenari kimi sadalayıb. Koudelka bunun hazırda dərhal təhdid olmadığını, lakin istisna edilmədiyini bildirib, Çexiyanın istehsal etdiyi kəşfiyyat məlumatının hökumətə yönəlik olduğunu deyən Baş nazir Andrej Babiş isə kəşfiyyat rəisinə BIS-in şüarını — “Audi, vide, tace” — xatırladıb. Eyni vaxtda Avropadakı NATO qüvvələrinin baş komandanı Aleksey Grinkeviç mümkün Rusiya hücumuna üç hissəli cavab strategiyası təqdim edib, yüksək rütbəli NATO rəsmisi isə sentyabr ayı üçün Rusiya itkilərinə dair qiymətləndirmə açıqlayıb.
Əsas məqamlar
- 12 oktyabrda Çexiya Təhlükəsizlik İnformasiya Xidmətinin direktoru Mixal Koudelka Çexiya parlamentindəki təhlükəsizlik konfransında çıxış edib.
- Koudelka mümkün ssenariləri sadalayıb: Ukraynaya yardım obyektlərinə diversiya, silah anbarlarına dron və ya raket zərbələri, həddində artıq halda isə qonşu NATO ölkəsinə qarşı məhdud hərbi əməliyyat.
- Koudelka bildirib ki, Rusiya hazırda bütün qüvvələrini Ukraynada cəmləşdirib və Çexiya əks-kəşfiyyatının ölkəyə birbaşa təhdid barədə konkret məlumatı yoxdur.
- Baş nazir Andrej Babiş kəşfiyyat rəisinə BIS-in “Audi, vide, tace” (“Dinlə, izlə, sus”) şüarını yenidən oxumağı məsləhət görüb və kəşfiyyat məlumatının ilk növbədə hökumət üçün olduğunu deyib.
- NATO-nun Avropadakı baş komandanı Aleksey Grinkeviç mümkün hücuma cavab olaraq üç hissəli strategiya — hücumun bloklanması, düşmən qüvvələrinin zəiflədilməsi və onların döyüş qabiliyyətinin məhv edilməsi — təqdim edib.
- Yüksək rütbəli NATO rəsmisi sentyabr ayında Rusiya itkilərini 50 mindən çox ölən və yaralı, o cümlədən 28 minə qədər həlak olmuş şəxs kimi qiymətləndirib.
- Rusiya rəsmi şəkildə Avropa ölkələrinə hücum planı olmadığını və diversiya əməliyyatlarında iştirakını inkar edib.
Bu niyə vacibdir
NATO üzvü olan ölkənin kəşfiyyat rəhbərinin açıq şəkildə Rusiyanın müttəfiqlərə qarşı diversiyadan məhdud hərbi əməliyyata qədər eskalasiya ssenariləri hazırladığını bildirməsi təhdidin xarakterini hibrid fəaliyyətdən kənara çıxarır. Eyni vaxtda NATO-nun Avropadakı baş komandanının cavab strategiyasını ictimaiyyətə təqdim etməsi və yüksək rütbəli rəsminin Rusiya itkiləri barədə yeni qiymətləndirmə açıqlaması göstərir ki, Alyans həm qarşısının alınması, həm də Moskvaya edilən təzyiqin miqyası haqqında ictimai diskussiya aparır.
Nə baş verdi
Çexiya Təhlükəsizlik İnformasiya Xidmətinin (BIS) direktoru Mixal Koudelka 12 oktyabrda Çexiya parlamentində keçirilən beynəlxalq təhlükəsizlik konfransında çıxış edərək Rusiyanın Ukraynanı dəstəkləyən NATO ölkələrinə qarşı gələn aylarda daha riskli əməliyyatlara keçə biləcəyini deyib. O, mümkün ssenariləri belə sadalayıb: Ukraynaya yardımla əlaqəli obyektlərə diversiya, silah anbarlarına dron və ya raket zərbələri, həddində artıq halda isə bir qonşu NATO dövlətinə qarşı məhdud hərbi əməliyyat. Koudelka bunun hazırda dərhal təhdid olmadığını, lakin məsələn, hər hansı formada səfərbərlik elanından sonra istisna edilmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Rusiya hazırda bütün qüvvələrini Ukraynada cəmləşdirib və Çexiya əks-kəşfiyyatının ölkəyə birbaşa təhdid barədə konkret məlumatı yoxdur. Koudelka həmçinin qeyd edib ki, Rusiya, görünür, “eskalasiya vasitəsilə de-eksalasiya” taktikasını seçir, məqsədi isə Alyansın birliyini zəiflətməkdir. Çexiyanın Baş naziri Andrej Babiş kəşfiyyat rəisinə BIS-in “Audi, vide, tace” (“Dinlə, izlə, sus”) şüarını yenidən oxumağı məsləhət görüb və kəşfiyyat məlumatının ilk növbədə hökumət üçün olduğunu deyib. Keçmiş xarici işlər naziri Yan Lipavski isə Baş nazirin mövqeyini tənqid edərək onun “qumu başına sovmamalı” olduğunu yazıb. Paralel olaraq, NATO-nun Avropadakı baş komandanı Aleksey Grinkeviç Varşavada mümkün Rusiya hücumuna cavab strategiyası təqdim edib: hücumun bloklanması, düşmən qüvvələrinin zəiflədilməsi və onların döyüş qabiliyyətinin məhv edilməsi. Grinkeviçin sözləbildən görə, Alyans cəbhə xəttindən uzaqdakı təchizat və idarəetmə obyektlərinə zərbələr endirə bilər. Yüksək rütbəli NATO rəsmisi sentyabr ayı üçün Rusiya itkilərini 50 mindən çox ölən və yaralı, o cümlədən təxminən 28 min həlak olmuş şəxs kimi qiymətləndirib və Rusiya komandanlığının qoşunlarını Ukraynanın PUA, mina və artilleriyasının təsir dairəsinə göndərdiyini izah edib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Koudelka Rusiyanı NATO dəstəkçilərinə qarşı daha riskli əməliyyatlara hazırlaşmaqda gördüyünü bildirib, halbuki Moskva rəsmi şəkildə heç bir Avropa ölkəsinə hücum planı olmadığını və diversiya əməliyyatlarında iştirakını inkar edib. Həmçinin Koudelka qonşu NATO ölkəsinə qarşı məhdud hərbi əməliyyat ssenarisini sadalayıb, lakin bunu dərhal təhdid kimi görmədiyini və Çexiyaya birbaşa təhdidlə bağlı konkret məlumatı olmadığını ayrıca vurğulayıb.