Almaniya Ukraynaya PAC-2 raketləri, AIM-9 və IRIS-T göndərəcək — Pistorius Ramstein görüşündə

Bu niyə vacibdir

Germany is delivering Patriot interceptors from its own active stocks, addressing Ukraine's most urgent air-defense shortfall before expected Russian winter strikes on energy infrastructure. Pistorius publicly turned a German announcement into a broader allied appeal by calling on every other UDCG member to check and share their own stockpiles. The package is part of a wider surge: AIM-9 deliveries now underway, continued IRIS-T shipments, a multi-thousand-missile IRIS-T order financed by an EU defense loan, tens of thousands of German-financed long-range artillery shells, and UK £100m under PURL for air defense. NATO Secretary General Mark Rutte confirmed that the PURL mechanism — allies paying for US weapons — is still flowing, with $10bn allocated over the past year including $3.5bn from the EU loan.

Nə baş verdi

Sentyabrın 8-də Ramstein formatlı Ukrayna Müdafiə Əlaqə Qrupunun 36-cı görüşü videokonfrans formatında keçirilib. Açılış çıxışları ilə NATO-nun baş katibi Mark Rutte, Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius, Böyük Britaniyanın müdafiə katibi Ues Streetinq, Ukraynanın müdafiə naziri Yevheniy Xmara və ABŞ müdafiə nazirinin müavini Elbridj Kolbi çıxış ediblər.

Pistorius NATO sammiti çərçivəsində qəbul edilmiş qərara əsasən Almaniya Bundeswehr ehtiyatlarından Patriot hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün PAC-2 interceptor raketlərinin Ukraynaya təxirəsalınmadan çatdırılacağını, AIM-9 havadan-havaya raketlərinin tədarükünün artırılacağını və IRIS-T sistemlərinin, pilotsuz uçan aparatların və uzaqmənzilli sursatların müntəzi̇m tədarükünün davam edəcəyini elan edib. Raketlərin qış mövsümü başlamazdan əvvəl Ukraynaya çatdırılması, Rusiyanın enerji infrastrukturuna gözlənilən zərbələri fonunda nəzərdə tutulur.

Pistorius, eyni zamanda, UDCQ-nin bütün üzvlərini öz ehtiyatlarını yoxlayıb Ukraynanın lehinə oxşar tədarüklər həyata keçirməyə çağırıb və daxili təhlükəsizlik ehtiyacları ilə Ukraynanın təcili dəstəklənməsi arasında balansın çətinliyini etiraf edib.

Ukrayna bir neçə min əlavə IRIS-T idarə olunan raket sifariş etməyi planlaşdırır; sifarişin maliyyələşdirilməsi EU müdafiə krediti hesabına aparılacaq və böyük həcmdə sifariş istehsalçıya yeni istehsal xətti əlavə etməyə imkan verəcək. Bu addım EU-nun 90 milyard avroluq kreditinin bir hissəsinin Patriot raketlərinə istifadəsinə icazə verən razılaşma fonunda baş verib. Pistorius qeyd edib ki, yalnız PAC-3 modifikasiyasındakı yüksək texnologiyalı Patriot raketləri Rusiyanın Ukrayna şəhərlərinə, ilk növbədə Kiyevə ballistik raket zərbələri endirməsinin qarşısını ala bilər. O, həmçinin digər müttəfiqlər tərəfindən əhəmiyyətli həcmdə Patriot interceptor raketlərinin çatdırılmasının NATO-nun mövqeyindən qəbul olunduğunu bildirib.

Almaniya, həmçinin, Ukraynanın pilotsuz uçan aparat və raket hücumlarından müdafiə üçün şəhərlərin üzərində qoruyucu çətir yaratmağa yönəlmiş City Dome layihəsinin həyata keçirilməsində Ukraynaya kömək edəcək; sistemin təfərrüatları və yerləşdirmə müddətləri açıqlanmayıb. Bundan əlavə, Almaniya on minlərlə uzaqmənzilli artilleriya mərmisinin alınmasını maliyyələşdirəcək və bu sursatlar Britaniya artilleriya və hava hücumundan müdafiə konsorsiumu tərəfindən alınıb Ukraynaya ötürüləcək.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte PURL mexanizminin fəaliyyətdə olduğunu və Ukraynaya hava hücumundan müdafiə vasitələri də daxil olmaqla mühüm avadanlıq çatdırdığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, keçən il ərzində müttəfiqlər PURL və Ukrayna üçün ABŞ-ın xarici hərbi satışları proqramına 10 milyard dollar ayırıb, bunun 3,5 milyard dolları EU-nun Ukraynanı dəstəkləyən kreditindən olub. Rutte Rusiyanın uyğunlaşdığını, daha çox Şimali Koreya raketləri və reaktiv mühərrikli pilotsuz uçan aparatlar istifadə etdiyini və Ukraynanın köhnə və yeni çağırışlarla üzləşməsi üçün müttəfiq dəstəyinin vacib olduğunu bildirib. Böyük Britaniya qışdan əvvəl PURL çərçivəsində, o cümlədən Patriot raketləri də daxil olmaqla, hava hücumundan müdafiə paketi üçün 100 milyon funt sterlinq (təxminən 135 milyon dollar) ayırıb.

Pistorius çıxışında Rusiyanın ambisiyalarının Ukraynadan kənara çıxdığını vurğulayıb və avqustun əvvəlində Leypsiqdə partlayıcı maddə daşıyan pilotsuz uçan aparatın ukraynalı təyyarəyə düşməsi hadisəsini misal gətirib; Berlin hadisədə məsuliyyəti Rusiyaya yükləyib, Moskva ittihamları rədd edib. Görüşdən əvvəl Ukrayna NATO-ya hava və raket hücumundan müdafiə vasitələrinə təcili ehtiyac siyahısını təqdim edib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün on iki mənbə ukraynalıdır (UA, uk), ona görə işıqlandırma yalnız ukraynalı mətbuatın baxışını əks etdirir. Bütün başlıqlar Almaniyanın öz tədarüklərinə — Patriot/PAC-2 interceptor raketlərinə, bir çox yazılarda isə AIM-9 raketlərinə — fokuslanır, bununla da Berlinin töhfəsi ümumi UDCQ nəticəsindən ön plana çıxarılır. Bir neçə başlıq Patriot tədarükünü açıq şəkildə "təcili" (терміново, негайно) kimi xarakterizə edir və qışdan əvvəl enerji infrastrukturunun qorunması çərçivəsini vurğulayır. Çoxsaylı yazılarda EU krediti hesabına maliyyələşən IRIS-T satınalması da qeyd olunur və birində "təxminən 1000" Patriot raketinin sifariş edildiyi bildirilir — bu, həm ani ehtiyat təhvilini, həm də uzunmüddətli sənaye boru kəmərini ön plana çəkir. PURL/Rutte istiqaməti ən azı bir başlıqda müttəfiq maliyyələşdirmə kanalının fəaliyyətdə olduğunun təsdiqi kimi işıqlandırılır.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Mənbələr arasında beynəlxalq medianın müstəqil çərçivəsi təqdim olunmur.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Pistoriusun PAC-2 tədarükləri barədə qərarı harada verdiyi barədə fərqlənir: bir hissəsi qərarın NATO sammiti ilə paralel qəbul edildiyini bildirir, digəri isə qərarın iyulda Türkiyənin Ankara şəhərindəki sammitdə təsdiqləndiyini göstərir. Bundan əlavra, bir mənbə (Ukrayna zabitinin adının transkripsiyasında qeyri-müəyyənliyə görə) Rutte ilə yanaşı "General Hrynkevych"ın adını çəkir, digərləri isə eyni şəxs üçün "General Hrynkevich" variantından istifadə edir; bu, mahiyyətcə fərqli deyil. Nəhayət, Leypsiqdəki avqust hadisəsi ən dolğun hesabatlara daxil edilsə də, yalnız silah tədarüklərinə fokuslanan qısa xülasələrdə buraxılır — bu, çatdırılan məlumatın miqyasından irəli gələn bir uyğunsuzluqdur, mahiyyətcə ziddiyyət deyil.

Kontekst

Ukrayna Müdafiə Əlaqə Qrupu (Ramstein formatı) Ukraynaya hərbi yardımın əsas əlaqələndirici orqanıdır; sentyabrın 8-dəki görüş onun 36-cı sessiyası olub və onlayn keçirilib. Görüşdən əvvəl Ukrayna NATO-ya hava və raket hücumundan müdafiə vasitələrinə təcili ehtiyac siyahısını təqdim edib. EU ölkələri Ukraynanın 90 milyard avroluq EU müdafiə kreditinin bir hissəsini Patriot raketlərinə sərf etməsinə imkan verən istisna barədə razılığa gəliblər; Pistorius qeyd edib ki, Rusiyanın Kiyev kimi Ukrayna şəhərlərinə ballistik zərbələr endirməsinin qarşısını yalnız PAC-3 sinifli Patriot raketləri ala bilər. Pistorius Rusiyanın ambisiyalarının Ukraynadan kənara çıxdığını çərçivələndirib və avqustun əvvəlində Leypsiqdə baş verən, Berlinin Rusiyaya aidiyyəti olduğunu iddia etdiyi, Moskvanın isə rədd etdiyi pilotsuz uçan aparat hadisəsini misal gətirib.