NABU və SAP KNDİSE ekspertlərinə saxta ekspertiza rəylərinə görə şübhə elan edib
Ukraynanın anti-korrupsiya orqanları — NABU və Baş Prokurorluğun Xüsusi Antikorrupsiya Prokurorluğu (SAP) — Ədliyyə Nazirliyinin Kiyev Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunun (KNDİSE) ekspertlərinə Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin (SBU) yüksək vəzifəli əməkdaşının həyat yoldaşına məxsus elit mənzilin bazar dəyəri haqqında qəsdən yanlış rəy verdikləri üçün şübhə elan edib.
Əsas məqamlar
- NABU və SAP Ədliyyə Nazirliyinin KNDİSE ekspertlərinə rəsmi şübhə elan edib.
- Ekspertlər SBU-nun yüksək vəzifəli əməkdaşının həyat yoldaşına aid elit mənzilin bazar dəyəri haqqında qəsdən yanlış rəy verməkdə şübhələnirlər.
- 2023-cü ilin dekabrında həyat yoldaşı mənzili 21,6 milyon qrivna alıb, lakin alqı-satqı müqaviləsində dəyər 12,8 milyon qrivna göstərilib.
- 2024-cü ilin mayında KNDİSE komissiyası mənzilin bazar dəyərini 12,3 milyon qrivna — faktiki qiymətdən 9,3 milyon qrivna aşağı müəyyən edib.
- 2024-cü il noyabrın 11-də NABU detektivləri təyin etdikləri komissiya ekspertizasını geri çağırıb, ekspertlər isə tələbi yerinə yetirməyib.
- 2024-cü il dekabrın əvvəlində ekspertlər rəyi imzalayıb, lakin onu 2024-cü il noyabrın 8-i — NABU-nun geri çağırmasından əvvəlki gün ilə tarixləndiriblər.
- Rəy NABU-ya KNDİSE-dən deyil, şübhəli vəzifəli şəxsin vəkilindən daxil olub.
- NABU rəhbərliyi bildirib ki, bu cür manipulyasiyalar NABU-nun özündə müstəqil ekspert institutu yaradıldığı təqdirdə mümkün olmazdı.
Bu niyə vacibdir
İş Ədliyyə Nazirliyinin tabeliyindəki KNDİSE kimi dövlət məhkəmə ekspertiza qurumunun toxunulmazlığına xələl gətirir — Ukraynanın sübut sistemi üçün mühüm element. İstintaq NABU-nu və SBU-nu bir araya gətirir: SBU-nun yüksək vəzifəli əməkdaşının ailə üzvünə aid mənzilin qiymətləndirilməsi ilə bağlı saxta rəyin istifadəsi iddiası irəli sürülür. NABU işdən istifadə edərək öz tabeliyində müstəqil ekspert institutunun yaradılmasını ictimaiyyət qarşısında müdafiə edir ki, bu da Ukraynada anti-korrupsiya orqanlarının səlahiyyətləri uğrunda davam edən müzakirələrin kontekstində əhəmiyyətlidir.
Nə baş verdi
NABU və SAP Ədliyyə Nazirliyinin tabeliyindəki Kiyev Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunun (KNDİSE) ekspertlərinə rəsmi şübhə elan edib. Onlar SBU-nun yüksək vəzifəli əməkdaşının həyat yoldaşına aid elit mənzilin bazar dəyəri haqqında qəsdən yanlış rəy verməkdə şübhələnirlər. 2023-cü ilin dekabrında həyat yoldaşı mənzili 21,6 milyon qrivnaya alıb, müqavilədə isə dəyər 12,8 milyon qrivna göstərilib. 2024-cü ilin aprelində cütlüyün maraqlarını təmsil edən vəkil KNDİSE-də qiymətləndirmə-tikinti ekspertizasının keçirilməsini təşəbbüs edib. 2024-cü ilin mayında ekspert komissiyası mənzilin bazar dəyərini 12,3 milyon qrivna — faktiki qiymətdən 9,3 milyon qrivna aşağı müəyyən edib; hesabatda müqayisə üçün qəsdən uyğun olmayan daşınmaz əmlak obyektlərindən istifadə olunduğu bildirilir. Müdafiə tərəi bu rəydən NAZK, NABU və məhkəmə proseslərində sübut kimi istifadə edib. 2024-cü il noyabrın 11-də mənzilin alınması ilə bağlı cinayət işini araşdıran NABU detektivləri təyin etdikləri komissiya ekspertizasını geri çağıraraq materialların icra edilmədən qaytarılmasını xahiş ediblər. KNDİSE ekspertləri bu tələbi yerin yetirməyib, 2024-cü il dekabrın əvvəlində rəyi imzalayıb və onu 2024-cü il noyabrın 8-i — geri çağırışdan əvvəlki tarixlə tarixləndiriblər. Rəyin surəti NABU-ya KNDİSE-dən deyil, şübhəli yüksək vəzifəli şəxsin vəkilindən daxil olub.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr Ukraynada dərc olunub və NABU-nun rəsmi kommunikasiyalarına əsaslanaraq hadisəni işıqlandırır. Materialların mərkəzində Ədliyyə Nazirliyinin tabeliyindəki KNDİSE — şübhəli ekspertlərin işlədiyi qurum, habelə NABU detektivləri — iddia olunan manipulyasiyanı aşkar edən və ona qarşı tədbir görən orqan kimi qoyulur. NABU-nun institusional mövqeyi — ekspertiza manipulyasiyasının NABU-nun tabeliyində ekspert qurumunun mövcudluğu halında mümkün olmayacağı — xarici şərh kimi deyil, xəbərin özünün bir hissəsi kimi təqdim olunur. Təchiz olunan mənbələr siyahısında beynəlxalq nəşrlər və qeyri-ukraynalı səslər istinad olunmur.
Kontekst
2023-cü ilin dekabrında SBU-nun yüksək vəzifəli əməkdaşının həyat yoldaşı 21,6 milyon qrivna dəyərində mənzil alıb, müqavilədə isə dəyər 12,8 milyon qrivna qeyd olunub. 2024-cü ilin aprelində cütlüyün vəkili KNDİSE-də qiymətləndirmə-tikinti ekspertizasının keçirilməsini sifariş edib. 2024-cü ilin mayında KNDİSE ekspertləri mənzilin bazar dəyərini 12,3 milyon qrivna — faktiki qiymətdən 9,3 milyon qrivna aşağı müəyyən edib və bunun üçün müqayisə üçün uyğun olmayan obyektlərdən istifadə edib. Ekspertlər müqayisə obyektlərinin kvadrat metr qiymətini təxminən 3000 ABŞ dolları olan bazar səviyyəsi əvəzinə 2500–2600 ABŞ dolları ilə məhdudlaşdırıb və ən ucuz — kvadrat metri 1550 ABŞ dollarından başlayan elanları seçib, digər analoqları isə nəzərə almayıblar. 2024-cü il noyabrın 11-də mənzilin alınması üzrə cinayət işini araşdıran NABU detektivləri işdə təyin etdikləri komissiya ekspertizasını geri çağıraraq KNDİSE-dən materialların icra olunmadan qaytarılmasını xahiş ediblər. KNDİSE ekspertləri geri çağırışa məhəl qoymayıb, 2024-cü il dekabrın əvvəlində rəyi tamamlayıb və onu geri çağırışdan əvvələ — 2024-cü il noyabrın 8-ə tarixləndiriblər; sənəd NABU-ya institutdan deyil, şübhəli şəxsin vəkilindən daxil olub.