Yandex-in Kalugada ən böyük məlumat mərkəzinə dron zərbəsi endirilib
Oktyabrın 9-u gecə Yandex-in Rusiyanın Kaluga şəhərindəki ən böyük və ən güclü məlumat mərkəzi dron hücumuna məruz qalıb. Hücum bir neçə modulu tamamilə sıradan çıxarıb və Yandex bəzi xidmulların fasilələrlə işləyə biləcəyini xəbərdar edib. Bu, bir gün əvvəl — oktyabrın 8-də Ryazan vilayətinin Sasovo şəhərindəki Yandex məlumat mərkəzinə endirilmiş zərbədən sonra şirkət infrastrukturuna ikinci hücumdur. Rusiya tərəfi zərbə nəticəsində doqquz nəfərin xəsarət aldığını, 26 dronun vurulduğunu açıqlayıb; Yandex isə məlumat mərkəzində tələfi dair məlumat verməyib.
Əsas məqamlar
- Oktyabrın 9-u gecə Yandex-in Kalugadakı məlumat mərkəzinə dron zərbəsi endirilib, bir neçə modul tamamilə sıradan çıxıb.
- Hədəf — Yandex-in Rusiyadakı ən böyük və ən güclü məlumat mərkəzidir: layihə gücü 63 MVt, sahəsi 130 000 kv. metr.
- Yandex bəzi xidmüllərinin fasilələrlə işləyə biləcəyini bildirib, tələfat barədə məlumat verməyib və zərərin miqyasını qiymətləndirir.
- Kaluga vilayətinin qubernatoru Vladislav Şapşa 26 dronun vurulduğunu, hücum nəticəsində doqquz nəfərin xəsarət aldığını açıqlayıb.
- Bu, Yandex infrastrukturuna bir gün ərzində ikinci zərbədir: oktyabrın 8-də Sasovodakı məlumat mərkəzinə dron hücumu nəticəsində yanğın baş vermiş, mərkəzin işi dayandırılmışdı.
- Sasovo hücumundan sonra Yandex.Disk, Yandex.Documents, Yandex.Mail, həmçinin Avito, IVI, MegaFon, Rusiya Dəmir Yolları və T-Bank xidmətlərində fasilələr yaranmışdı.
- Yandex-in Rusiyada cəmi beş əsas məlumat mərkəzi var idi; hücumlardan sonra Vladimir, Mıtişçi və İvanteyevkadakı üç mərkəz, həmçinin Finlandiyanın Mäntsälä şəhərindəki beynəlxalq mərkəz zədəsiz qalıb.
- Ukrayna hərbi qurumları zərbəni açıq şəkildə şərh etməyib.
Bu niyə vacibdir
Yandex Rusiyanın əsas İT şirkətlərindən biridir və onun məlumat mərkəzləri ölkənin rəqəmsal ekosistemi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kalugadakı mərkəz Yandex-in Rusiyadakı ən böyük və ən güclü obyekti idi — layihə gücü 63 MVt, sahəsi 130 000 kv. metr — və şirkətin bulud xidmüllərinin əsas hissəsini təmin edirdi. Bir gün ərzində Yandex-in beş əsas Rusiya məlumat mərkəzindən ikisinin sıradan çıxarılması qalan üç mərkəzin — Vladimir, Mıtişçi və İvanteyevka — üzərindəki yükü kəskin artırır. Sasovo hücumu Yandex.Disk, Yandex.Documents, Yandex.Mail, həmçinin Avito, IVI, MegaFon, Rusiya Dəmir Yolları və T-Bank kimi üçüncü tərəf platformalarında artıq fasilələr yaratmışdı və Kalugadakı zərbə bu itkiləri daha da dərinləşdirə bilər.
Nə baş verdi
Oktyabrın 9-u gecə Yandex-in Kaluga vilayətindəki, Grabtsevo sənaye parkında yerləşən ən böyük məlumat mərkəzi dron hücumuna məruz qalıb. Hücum nəticəsində mərkəzin infrastrukturu zədələnib, bir neçə modul tamamilə sıradan çıxıb. Yandex məlumat mərkəzində tələfat olmadığını açıqlayıb, fövqəladə xidmətlərin və şirkət mütəxəssislərinin hadisə yerində işlədiyini bildirib və bəzi xidmüllərin fasilələrlə işləyə biləcəyini xəbərdar edib. Şirkət zərərin tam miqyasını qiymətləndirməyə davam edir. Kaluga vilayətinin qubernatoru Vladislav Şapşa gecə ərzində region üzərində 26 dronun vurulduğunu və doqquz nəfərin xəsarət aldığını, həmçinin iki bələdiyyə rayonunda kommunal infrastruktura və fərdi evlərə zərər dəydiyini açıqlayıb. Bu, Yandex-in Sasovodakı (Ryazan vilayəti) məlumat mərkəzinə oktyabrın 8-də endirilmiş dron zərbəsindən cəmi bir gün sonra şirkətə qarşı ikinci hücumdur; Sasovoda yanğın baş vermiş, mərkəzin işi dayandırılmış və Yandex oradakı avadanlığın bərpasının mümkünlüyünü təsdiq edə bilməmişdi. Sasovo hücumundan sonra Yandex.Disk, Yandex.Documents, Yandex.Mail, həmçinin Avito, IVI, MegaFon, Rusiya Dəmir Yolları və T-Bank xidmətlərində fasilələr müşahidə olunmuşdu. Sasovo mərkəzində Yandex-in neyron şəbəkələrin öyrədilməsi üçün istifadə etdiyi üç superkompüterdən ikisi yerləşirdi. Rusiyanın cəmi beş əsas Yandex məlumat mərkəzindən üçü — Vladimir, Mıtişçi və İvanteyevkadakı — hücumlardan sonra zədəsiz qalıb; şirkətin Finlandiyanın Mäntsälä şəhərindəki beynəlxalq bazar üçün nəzərdə tutulan məlumat mərkəzi də toxunulmaz olaraq qalıb. Ukrayna hərbi qurumları yazılı şəkildə zərbəni şərh etməyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr Ukrayna mediası və agentlikləridir və Kalugaya zərbəni sentyabrın sonu — oktyabrın əvvəlində Rusiyanın Ukrayna məlumat mərkəzlərinə (MiroHost, Parkovı, Data Group, UTELS, Pavutına, həmçinin Kyivstar və Ukrtelecom) hücumları kontekstində təqdim edir, onu İT infrastrukturuna qarşı gedən artan zərbələr mübadiləsində qarşılıqlı və ya cavab addımı kimi qiymətləndirirlər. Ukrayna nəşrləri Kaluga obyektinin Yandex-in Rusiyadakı ən böyük və ən yeni məlumat mərkəzi olduğunu, şirkətin bulud gücünün əsas hissəsini təmin etdiyini və bir gün əvvəl vurulan Sasovo mərkəzindən təxminən 5,2 dəfə güclü olduğunu vurğulayır, Rusiya İT infrastrukturuna vurulan zərbənin miqyasını önə çəkirlər. Eyni zamanda, Rusiya istifadəçiləri üçün operativ və xidmət səviyyəli nəticələr qeyd olunur: Yandex artıq xidmət fasilələri ilə bağlı xəbərdarlıq edib, Sasovo hücumu isə Yandex xidmüllərində və Avito, IVI, MegaFon, Rusiya Dəmir Yolları, T-Bank kimi üçüncü tərəf platformalarında geniş miqyaslı fasilələr yaratmışdı.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr bir neçə nöqtədə fərqlənir. Yandex Kaluga məlumat mərkəzində tələfat olmadığını bildirir, lakin qubernator Vladislav Şapşa gecə hücumu nəticəsində doqquz nəfərin xəsarət aldığını açıqlayıb; mənbələr bu xəsarətlərin məhz məlumat mərkəzi ilə bağlılığını və ya daha geniş regional zərbə ilə əlaqəli olub-olmadığını dəqiq göstərmir. Bundan əlavə, mənbələr Kaluga obyektini müxtəlif cür xarakterizə edir: bəziləri onu Yandex-in ən böyük məlumat mərkəzi, digərləri ən güclü məlumat mərkəzi adlandırır, bir mənbə onu xüsusilə Grabtsevo sənaye parkında yerləşən kimi qeyd edir; bir mənbə həm də onu Yandex-in ən yeni obyekti kimi səciyyələndirir, digərləri isə bu xüsusiyyəti qeyd etmir.
Kontekst
Yandex-in bulud infrastrukturu dörd əlçatanlıq zonası üzrə ehtiyat məlumat saxlanmasını nəzərdə tutur ki, bu da iki hücumdan sonra qismən bərpa və yükün yenidən paylanmasına imkan verə bilər. Oktyabrın 8-də vurulan Sasovo məlumat mərkəzində Yandex-in neyron şəbəkələrin öyrədilməsi üçün istifadə etdiyi üç superkompüterdən ikisi yerləşirdi və Yandex oradakı avadanlığın bərpa imkanını təsdiq edə bilməmişdi. Sasovo məlumat mərkəzinin yerləşdiyi Sasta zavodu CNC metal emalı maşınları istehsal edir və Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksinin təchizatında iştirak edir. Sentyabrın 23-dən 28-dək Rusiya zərbələri Ukraynada MiroHost, Parkovı, Data Group, UTELS və Pavutına daxil olmaqla ən azı altı məlumat mərkəzinə, həmçinin Kyivstar və Ukrtelecom obyektlərinə ziyan vurmuşdu; Parkovı məlumat mərkəzinin oktyabrın 1-də tamamilə fəaliyyətini dayandırdığı bildirilirdi. Kibercinayət hüququ üzrə ekspert Sarkis Darbinyan Rusiya ərazisində təxminən 200 məlumat mərkəzinin mövcud olduğunu və fərdi regional obyektlərə dəyən zərərin dövlət sistemləri, tibbi xidmüllər, məktəb elektron jurnalları və onlayn kassa kimi yerli xidmətlərdə fasilələr yarada biləcəyini, lakin bunun bütün Rusiya üzrə internetin kütləvi şəkildə dayanmasına gətirib çıxarmayacağını qiymətləndirmişdi.