Ukrayna qüvvələri Başqırdıstanda neft emalı zavodu və Sasovoda «Sasta» zavodunu vurub
Oktyabrın 8-də gecə Ukrayna Müdafiə Qüvvələri Rusiyanın Başqırdıstan Respublikasında «Qazprom Neftkim Salavat» neft emalı və neft-kimya kompleksini, həmçinin Ryazan vilayətinin Sasovo şəhərində «Sasta» maşınqayırma zavodunu və onun ərazisində yerləşən Yandex məlumat mərkəzini zərbələrlə hədəfə alıb. Hər iki obyektdə yanğın baş verib; Yandex DC Sasovo məlumat mərkəzi tamamilə dayandırılıb, Yandex Cloud platformasında enerji təchizatı problemləri yaranıb. Ukrayna Baş Qərargahı hər iki zərbəni təsdiqləyib.
Əsas məqamlar
- Oktyabrın 8-də gecə Ukrayna Müdafiə Qüvvələri Başqırdıstandakı «Qazprom Neftkim Salavat» neft emalı kompleksini vurub, ərazidə yanğın baş verib.
- Kompleks «Qazprom» qrupunun tərkib hissəsidir, ildə 10 milyon tonadək karbohidrogen xammalı emal edir və 150-dən çox məhsul istehsal edir; Ukrayna Baş Qərargahı onun Rusiya silahlı qüvvələrinin ehtiyaclarını təmin etdiyini bildirir.
- Eyni gecə Ukrayna qüvvələri Ryazan vilayətinin Sasovo şəhərində «Sasta» maşınqayırma zavodunu və onun ərazisindəki Yandex DC Sasovo məlumat mərkəzini də vurub; zavodun ərazisində yanğın baş verib.
- Yandex məlumat mərkəzinin tamamilə dayandırıldığını təsdiqləyib; Yandex Cloud platformasında enerji təchizatı problemləri yaranıb, hesablama gücləri, şəbəkələr, saxlama və verilənlər bazaları işində fasilələr qeydə alınıb.
- «Sasta» zavodu Rusiyanın müdafiə-sənaye kompleksini, o cümlədən «İskander» operativ-taktik raket komplekslərinin istehsalını dəstəkləyir; zavod ABŞ, Kanada, İsveçrə, Aİ, Böyük Britaniya, Avstraliya, Yeni Zelandiya və Yaponiyanın beynəlxalq sanksiyaları altındadır.
- Sasovodakı yanğın xəbərlərindən sonra oktyabrın 8-i səhər Moskva birjasında Yandex səhmləri 3,4% düşüb.
- «Qazprom Neftkim Salavat» kompleksi bundan əvvəl də dəfələrlə hücumlara məruz qalıb: 2025-ci il sentyabrın 24-də ELOU-AVT-6 ilkin emal qurğusu zədələnib, 2026-cı il iyulun 14-də baş verən hücumdan sonra isə neft emalı tamamilə dayandırılıb.
Bu niyə vacibdir
Ukraynanın dron əməliyyatlarının Rusiya ərazisinin dərinliklərinə çatma qabiliyyətini nümayiş etdirən zərbə Rusiyanın ən böyük neft emalı komplekslərindən birini, həmçinin müdafiə sənayesi üçün avadanlıq istehsal edən zavodu hədəfə alıb. «Qazprom Neftkim Salavat» Rusiya silahlı qüvvələrinin yanacaq təminatında iştirak edir, «Sasta» zavodu isə «İskander» raket sistemlərinin istehsal zəncirinə daxildir. Eyni zamanda, Sasovodakı Yandex məlumat mərkəzinin dayandırılması Rusiyanın rəqəmsal infrastrukturuna da təsir göstərib və Yandex səhmlərinin 3,4% düşməsinə səbəb olub.
Nə baş verdi
Oktyabrın 8-də gecə Ukrayna Müdafiə Qüvvələri Rusiyanın Başqırdıstan Respublikasındakı «Qazprom Neftkim Salavat» neft emalı və neft-kimya kompleksinə zərbə endirib; ərazidə yanğın baş verib, sakinlər səhər saatlarında partlayış səsləri eşitdiklərini bildiriblər. Eyni gecə Ukrayna qüvvələri həmçinin Ryazan vilayətinin Sasovo şəhərində «Sasta» maşınqayırma zavodunu və onun ərazisində yerləşən Yandex DC Sasovo məlumat mərkəzini vurub, zavodun ərazisində də yanğın qeydə alınıb. Ryazan vilayətinin qubernatoru rəsmi olaraq iki PUA-nın vurulduğunu və müəssisələrdən birinin damının yanmasını bildirib.
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı hər iki zərbəni təsdiqləyib və onları BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq Ukraynanın ayrılmaz müdafiə hüququnun həyata keçirilməsi kimi qiymətləndirib, hədəfin Rusiya Federasiyasının hərbi-iqtisadi potensialını azaltmaq olduğunu bildirib. Yandex şirkəti Sasovodakı məlumat mərkəzinin tamamilə dayandırıldığını, hadisə zamanı xəsarət alanların olmadığını və Yandex Cloud platformasının bir əlçatanlıq zonasında enerji təchizatı problemləri yaşandığını təsdiqləyib. Sasovodakı yanğın xəbərlərindən sonra oktyabrın 8-i səhər Moskva birjasında Yandex səhmləri 3,4% düşüb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri, o cümlədən Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı zərbələri Ukrayna Müdafiə Qüvvələrinin Rusiyanın hərbi-iqtisadi hədəflərinə qarşı qəsdən həyata keçirdiyi əməliyyatlar kimi təqdim edir. «Qazprom Neftkim Salavat» Rusiya silahlı qüvvələrinin ehtiyaclarını təmin edən müəssisə kimi səciyyələndirilir, «Sasta» zavodu isə Rusiyanın müdafiə-sənaye kompleksinin, xüsusilə «İskander» raket sistemlərinin istehsal zəncirinin bir hissəsi kimi göstərilir. Salavatın sərhəddən 1300 km-dən artıq məsafədə yerləşməsi Ukrayna dron əməliyyatlarının strateji dərinliyini vurğulamaq üçün qeyd edilir. Bəzi materiallarda «Strateji XXI 10» Mərkəzinin rəhbəri Mixaylo Honçarın Rusiyanın neft logistika sisteminə boru kəmərləri, rezervuarlar, tanker və dəniz limanları daxil olmaqla kompleks təzyiqin artırılmasına çağıran şərhi yer alıb.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Dəstdəki yeganə qeyri-ukrayna mənbəyi olan Azərbaycan APA agentliyi zərbəni redaksiya şərhi az olan düz faktoloji tərzdə işıqlandırıb, Ukrayna Baş Qərargahına istinad edib və Salavatın sərhəddən təxminən 1300 km məsafədə yerləşdiyini qeyd edib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Salavatın Ukrayna sərhəddindən məsafəsi ilə bağlı fərqlidir: bəzi mənbələr təxminən 1400 km, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı isə təxminən 1300 km göstərir.
Kontekst
«Qazprom Neftkim Salavat» Rusiyanın ən böyük neft emalı və neft-kimya komplekslərindən biridir, «Qazprom» qrupunun tərkib hissəsidir, ildə 10 milyon tonadək karbohidrogen xammalı emal edir və benzin, dizel yanacağı, mazut, bitum, polietilen, stirol və ammonium kimi 150-dən çox məhsul istehsal edir. Kompleks bundan əvvəl 2025-ci il sentyabrın 24-də (ELOU-AVT-6 qurğusu zədələnib), 2026-cı il iyulun 14-də (neft emalı tam dayandırılıb) və 2026-cı il avqustun 13-də yanğınla müşayiət olunan hücmlara məruz qalıb.
«Sasta» zavodu Rusiyanın ən böyük fəaliyyətdə olan maşınqayırma müəssisələrindən biridir, təxminən 627 işçisi var, CNC torna və frezer dəzgahları, beşoxlu emal mərkəzləri, ağır tornalar və avtomatlaşdırılmış istehsal xətləri istehsal edir, «Taktik Raket Silahlanması» Korporasiyasına və «Roskosmos» strukturlarına avadanlıq tədarük edir. Yandex DC Sasovo məlumat mərkəzi 2014-cü ildən fəaliyyət göstərir, keçmiş «Sasta» zavodunun binalarının bir hissəsində yerləşir və 12 МВt-a qədər gücü var. Oktyabrın 8-i zərbələri Ukrayna monitorinq kanalları Exilenova+ və Supernova+ və OSINT layihəsi Astra tərəfindən işıqlandırılıb.