Ukraynanın "Lima" elektron müharibə sistemi Rusiyanın iki ballistik raketini Kiyevdən yayındırıb
"The Wall Street Journal"-ın yazdığına görə, Ukraynanın "Nıçna Varta" (Gecə Qarovulu) elektron müharibə bölməsinin istifadə etdiyi "Lima" sistemi 2026-cı ildə Kiyevdəki mühüm hökumət obyektinə doğru uçan iki Rusiya ballistik raketini yayındırıb və onların Dnepr çayına düşməsinə səbəb olub. Sistem saxta naviqasiya siqnalları (spoofing) yayımlayaraq hədəfləri dezoriyentasiya edib.
Əsas məqamlar
- "Lima" sistemi 2026-cı ildə Kiyevdəki hökumət obyektinə yönəlmiş iki Rusiya ballistik raketini yayındırıb
- Raketlər yayındırıldıqdan sonra Dnepr çayına düşüb
- Sistem "Nıçna Varta" elektron müharibə bölməsi tərəfindən idarə olunur və Ukraynanın Cascade şirkəti tərəfindən istehsal edilir
- "Lima" spoofing üsulu ilə hava məkanını yalançı siqnallarla doldurur, bu da bəzən Kiyevdə telefonların naviqasiya tətbiqlərində istifadəçiləri Peru-da göstərir
- 2025-ci ilin noyabrında bölmə "Lima" ilə Rusiyanın "Kinzhal" hipersəs raketini də yayındırdığını bildirib
- 2024-cü ilin sonunda Rusiyanın raket və dronlara Çin istehsalı CRPA antenləri quraşdırdığı aşkar edilib; Ukrayna bunun cavabında "Lima Quant" versiyasını üç ay ərzində hazırlayıb
- Ekspertlər elektron müharibənin Patriot tipli kinetik interceptorları tam əvəz edə bilmədiyini vurğulayırlar
Bu niyə vacibdir
Bu hadisə Ukraynanın ballistik raketlərə qarşı qeyri-kinetik müdafiə qabiliyyətini nümayiş etdirir — belə raketlər adətən hava hücumundan müdafiə üçün ən çətin hədəflər hesab olunur. Eyni zamanda, spoofing üsulunun Kiyevdə mülki naviqasiya tətbiqlərində yaratdığı yan təsirlər elektron müharibənin geniş əhatə dairəsini göstərir. Lakin ekspertlər "Lima"nın kinetik interceptorları tam əvəz edə bilmədiyini xatırladır. Rusiyanın Çin CRPA antenlərindən istifadə etməsi və Ukraynanın cavab olaraq "Lima Quant" versiyasını hazırlaması texnoloji silahlanma yarışının davam etdiyini göstərir.
Nə baş verdi
"The Wall Street Journal" Ukrayna hərbi mənbələrinə istinadən bildirib ki, 2026-cı ildə Kiyevdəki mühüm hökumət obyektinə doğru uçan iki Rusiya ballistik raketi "Lima" elektron müharibə sistemi tərəfindən yayındırılıb. Raketlər sonradan Dnepr çayına düşüb. "Lima" hava məkanını yalançı naviqasiya siqnalları ilə dolduraraq raketləri dezoriyentasiya edib — bu üsul spoofing adlanır. Həmin anda Kiyevdə bir çox istifadəçinin telefonlarındakı naviqasiya tətbiqləri onları Peru-da göstərib, WSJ bunu "Nıçna Varta"nın işinin "elektron vizit kartı" adlandırıb.
"Lima"nı "Nıçna Varta" elektron müharibə bölməsi idarə edir, sistemi Cascade şirkəti istehsal edir. Bölmənin "Alximik" çağırış işarəli mayoru sistemin təxminən 193 km məsafədə dronları, raketləri və idarəolunan aviabombaları poza bildiyini deyib. 2025-ci ilin noyabrında bölmə eyni sistemlə Rusiyanın "Kinzhal" hipersəs raketini yayındırdığını, raketə yalançı naviqasiya siqnalı verildikdən sonra onun istiqamətini dəyişdirərək yüksək sürət yükü altında parçalandığını bildirib. 2024-cü ilin sonunda Ukrayna Rusiyanın raketlərə və dronlara Çin istehsalı CRPA antenləri quraşdırdığını aşkar edib — bu antenlər müdaxilə mənbəyini müəyyən edib ondan yan keçə bilir. Rusiya antenlərin sayını 4-dən 8-ə, sonra 16-ya, indi isə 32-yə çatdırıb. Ukraynalı mütəxəssislər üç ay ərzində "Lima Quant" adlı yeni versiyasını hazırlayıblar.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri hadisəni Kiyevdəki höyumət obyektinin xilas edilməsi kimi təqdim edir və "Lima" sistemi ilə "Nıçna Varta" bölməsinin rolunu ön plana çəkir. Başlıqlar texniki məhdudiyyətlərdən daha çox iki raketin Dneprdə "boğulmasının" vizual təsirinə diqqət yetirir.
Kontekst
"Lima" sistemi Ukraynanın Cascade şirkəti tərəfindən istehsal olunur və "Nıçna Varta" (Gecə Qarovulu) elektron müharibə bölməsi tərəfindən idarə edilir. "Alximik" çağırış işarəli mayor sistemin təxminən 193 km məsafədə dronları, raketləri və idarəolunan aviabombaları poza bildiyini bildirib. Spoofing üsulu hədəflərə yanlış naviqasiya siqnalları ötürür, bu da bəzən Kiyevdə telefonların qısa müddət ərzində Peru-da görünməsinə səbəb olur.
2024-cü ilin sonunda Ukrayna Rusiyanın raketlərə və dronlara Çin istehsalı CRPA antenləri quraşdırdığını aşkar edib — bu antenlər müdaxilə mənbəyini müəyyən edib ondan yan keçə bilir. Rusiya cavab olaraq belə antenlərin sayını 4-dən 8-ə, 16-ya və nəhayət 32-yə çatdırıb. Ukraynalı istehsalçı Phantom Defense keçən il ərzində onun sistemlərinin 11 500-dən çox Rusiya dronunu aşkar etdiyini, onlardan təxminən 7 500-nin uğurla neytrallaşdırıldığını iddia edir. Üçüncü Ordu Korpusunun komandiri LIGA.net-ə "Vivaldi" hücum əməliyyatı zamanı hava hücumundan müdafiə və elektron müharibənin təxminən 10 000 Rusiya dronunun məhv edilməsində mühüm rol oynadığını bildirib. Amerika generalı Hodjes qərblilərin ukraynalıların dronları elektron müharibədə istifadəsinə təəccübləndiyini deyib.