Kos: Ukrayna və Moldova üçün iki yeni danışıq klasteri növbəti həftə açıla bilər
Avropa Komissiyasının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos bildirib ki, Ukrayna və Moldovanın Aİ-yə üzvlük danışıqlarında iki yeni klaster növbəti həftə, oktyabrın 13-də Lüksemburqdakı Hökumətlərarası Konfransda açıla bilər. Şərt Ukrayna Ali Radasının oktyabrın 12-də milli azlıqların təhsili haqqında qanun layihəsini qəbul etməsidir — Macarıstanın tələbidir.
Əsas məqamlar
- Komissar Marta Kos bunu oktyabrın 5-də Brüsseldə Moldova–Aİ Assosiasiya Şurasının iclasından sonra mətbuat konfransında deyib.
- Klasterlər oktyabrın 13-də Lüksemburqdakı Hökumətlərarası Konfransda açıla bilər.
- Şərt Ali Radanın oktyabrın 12-də milli azlıqların təhsili haqqında qanun layihəsini qəbul etməsidir — bu, Macarıstanın tələbidir.
- Yeni klasterlər "Daxili bazar" və "Rəqabət qabiliyyəti və inklüziv artım" klasterləridir.
- Financial Times-a görə, Macarıstanın Baş naziri Peter Madyar diplomatlarına Ukrayna və Moldovaya məktubların göndərilməsini bloklamamağı tapşırıb.
- Ali Rada oktyabrın 1-də milli azlıqların dillərində təhsil haqqında qanun layihəsini qeydiyyata alıb; Macarıstan tərəfinin təklif və şərhləri nəzərə alınıb.
- Bu iki klaster açıldıqdan sonra hər iki ölkə üçün yalnız iki klaster qalır — "yaşıl" gündəlik/kənd təsərrüfatı və sosial koheziya; Avropa Komissiyası ilin sonuna qədər razılığa ümid edir.
- Avropa Komissiyası Ukraynanın islahatların icrasına dair detallı qiymətləndirməni illik genişlənmə hesabatında oktyabrın 28-də təqdim edəcək.
Bu niyə vacibdir
Bu iki klasterin açılması Ukrayna və Moldovanı aylardır davam edən Macarıstan blokadasından sonra formal Aİ-yə üzvlük danışıqlarında irəli aparacaq. Addım Kiyev üçün siyasi sınaqdır — Ali Radanın oktyabrın 12-də milli azlıqların təhsili haqqında qanun layihəsini qəbul etməsi tələb olunur. Madyarın diplomatlarına bloklamamaq tapşırığı Budapeştin mövqeyində mümkün dəyişikliyə işarədir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna KİV-ləri Komissar Kosun açıqlamasını ön plana çıxarır və Ali Radanın oktyabrın 12-də səsverməsini növbəti həlledici addım kimi təqdim edir. Nəşrlər vitse-prezident Vsevolod Çentsovun iddiasını vurğulayır — Kiyev bütün şərtləri yerinə yetirib və 2026-cı ilin sonuna qədər texniki danışıqların başlayacağını gözləyir, bununla da Ukraynanın hazırlıqlı tərəf kimi obrazını yaradır. Mənbələr Budapeştin mövqeyinin yumşalmasını (Madyarın diplomatları bloklamamaq tapşırığı) qeyd edir, eyni zamanda Macarıstanın tam dəstəyinin təhsil qanununun qəbulundan asılı olduğunu vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Təqdim olunan faktlarda Ukrayna Baş nazirinin adının yazılışı fərqlidir: bir mənbədə "Serhiy Khoretsky" (fakt 316490), başqa mənbədə isə "Serhiy Koretsky" (fakt 317483) kimi göstərilib.
Kontekst
Ukrayna və Moldova ilə Aİ arasında ilk danışıq klasteri ("Əsaslar") iyunun 15-də, xarici əlaqələrə dair altıncı klaster isə iyulun 14-də açılıb. Macarıstan 2 və 3-cü klasterlərin skrininq nəticələrini dəfələrlə bloklayıb və ya təsdiqləməkdən imtina edib — iyulun 17, 22 və sentyabrın 8-də. 2026-cı ilin iyununda Budapeştdə hökumət dəyişikliyindən sonra Macarıstan Ukraynanın Aİ-yə üzvlüyünə 17 aylıq vetosunu götürüb. 33 danışıq fəsli altı klasterə bölünüb və bağlanması üçün bütün 27 üzv dövlətin yekdil razılığı tələb olunur.