Pentaqon AutoWarCom yaradır və gələcək müharibə üzrə 120 günlük layihəyə Maskı, Laki və Qinriçi cəlb edir

Bu niyə vacibdir

Pentaqon pilotsuz və avtonom döyüş sistemləri üçün xüsusi komandanlıq yaradır ki, bu da ABŞ müdafiə prioritetlərində institusional dəyişikliyə işarədir. Məşhur texnologiya və siyasi fiqurların — İlon Maskın, Palker Lakinin və Nut Qinriçin — gələcək müharibə ilə bağlı ali səviyyəli Pentaqon tədqiqatına cəlb olunması hərbi planlaşdırmada yeni təsir balansı yaradır. ABŞ rəsmilərinin pilotsuz istehsalda Ukraynadan geri qaldığını açıq etiraf etməsi və bu fərqin bağlanması üçün yeni strategiyanın qurulması Vaşinqtonun Ukrayna döyüş təcrübəsini rəsmi səviyyədə prioritetləşdirdiyini göstərir.

Nə baş verdi

ABŞ Müdafiə Naziri Pit Heqseth Pentaqon daxilində yeni Müharibənin Avtonom İdarəolunması Komandanlığının — Autonomous Warfare Command (AutoWarCom) — yaradıldığını elan edib. Qurum pilotsuz, robotlaşdırılmış və digər avtonom döyüş sistemlərinin inkişafı və tətbiqini sürətləndirməklə məşğul olacaq. AutoWarCom-un 2027-ci ilin oktyabrında fəaliyyətə başlaması və onu dördulduzlu generallıq rəhbərliyinin idarə etməsi planlaşdırılır; rəhbər namizəd hələlik açıqlanmayıb. Qurumun ilkin komandasına keçmiş dəniz piyadası və Pentaqonun keçmiş rəsmisi Ouen Uest, habelə keçmiş SEAL döyüşçüsü və sınaq pilotu Maks Strasayzer daxildir.

Eyni zamanda, Pentaqon Project Meridian-ı işə salıb — bu, gələcək müharibənin araşdırılmasına həsr olunmuş 120 günlük tədqiqatdır və nəticələri təxminən dörd ay sonra gözlənilir. Layihənin bəyan edilmiş məqsədi «növbəti nəsil döyüş meydanında mütləq texnoloji üstünlük»dür və o, müharibənin «yeraltı dərinliklərdən cislunar kosmosa qədər» bütün spektrini əhatə etməlidir. Heqseth bu layihəyə SpaceX-in təsisçisi İlon Maskı, müdafiə şirkəti Anduril-in təsisçisi Palker Lakini və keçmiş Nümayəndələr Palatasının spikeri Nut Qinriçi cəlb edib; Pentaqonun mətbuat açıqlamasına görə, Mask onu birgə rəhbərlik edəcək.

Strategiyanın əsas vəzifələrindən biri ABŞ-da aşağı qiymətli pilotsuz sistemlərin iri miqyaslı istehsal zəncirinin yaradılmasıdır. ABŞ rəsmiləri pilotsuz istehsalın həcminə görə Ukraynadan əhəmiyyətli dərəcədə geri qaldıqlarını etiraf edib və eyni zamanda kiçik PUA-lar üçün tam komponent təchizat zənciri qurmağa çalışırlar. ABŞ-ın Gauntlet II sınaqlarına altı Ukrayna şirkəti dəvət olunub — onların hamısı Amerika istehsalçıları ilə birgə müəssisə yaradır və ya yaratmaqdadır və gələcək sifarişləri almaq üçün istehsalın ABŞ-da lokallaşdırılması şərtdir. ABŞ rəsmilərinin qiymətləndirməsinə görə, Ukrayna 2026-cı ildə 6–7 milyon kiçik zərbə FPV dronu istehsal edə bilər.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna KİV-ləri xəbəri İlon Maskın Pentaqon tərəfindən cəlb olunması — yəni onun Tramp ətrafında ABŞ hökumət komandasına «qayıtması» — kontekstində ön plana çıxarır. Materiallarda AutoWarCom və Project Meridian Pentaqonun dronlar sahəsində Ukraynaya çatmaq cəhdi kimi təqdim olunur; eyni hekayədə Ukrayna şirkətlərinin Gauntlet II sınaqlarındakı iştirakı və onların Amerika istehsalçıları ilə birgə müəssisələri də yer alır.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr İlon Maskın Project Meridian-dakı dəqiq rolunda fərqlənir: bir sıra faktlar yalnız Heqsethin onu layihəyə «cəlb etdiyini» qeyd edir, digər fakt isə Pentaqonun mətbuat açıqlamasına istinadən Maskın layihəni Laki və Qinriçlə birgə «rəhbərlik edəcəyini» bildirir.

Kontekst

Project Meridian 120 günlük tədqiqatdır; nəticələri təxminən dörd ay sonra gözlənilir, bəyan edilmiş məqsədi «növbəti nəsil döyüş meydanında mütləq texnoloji üstünlük»dür və o, müharibənin «yeraltı dərinliklərdən cislunar kosmosa qədər» spektrini əhatə etməlidir. AutoWarCom-un 2027-ci ilin oktyabrında fəaliyyətə başlaması planlaşdırılır və onu dördulduzlu general rəhbərlik edəcək — şəxsiyyəti hələlik açıqlanmayıb. ABŞ rəsmiləri hesablayır ki, Ukrayna 2026-cı ildə 6–7 milyon kiçik zərbə FPV dronu istehsal edə bilər. 2025-ci ilin aprelində ABŞ Prezidenti Tramp elan edib ki, Maskın rəhbərlik etdiyi Hökumət Səmərəliliyi Departamenti (DOGE) fəaliyyətini dayandıracaq; 2026-cı ilin mayının sonunda isə Reuters xəbər verib ki, SpaceX ABŞ hərbi ehtiyacları üçün Starlink bağlantısının qiymətini beş dəfə artırıb.