Rusiyanın Kiyev datamərkəzlərinə zərbələri telekanalların yayımını dayandırdı
Rusiyanın 26 sentyabr səhər Kiyevdə telekommunikasiya infrastrukturu və datamərkəzlərinə, o cümlədən Cosmonova şəbəkəsinə endirdiyi təkrarlanan zərbələr Cosmonova datamərkəzinin tamamilə bağlanmasına, Novyny.LIVE, Armiya TV və My-Ukraina+ telekanallarının efir siqnalının müvəqqəti itirilməsinə və internet provayderi Kolo.TB-nin üçüncü dəfə zədələnməsinə səbəb olub. Bütün Cosmonova müştəri məlumatları coğrafi ehtiyat sayəsində qorunub və xidmətlər ehtiyat meydançalarda işləyir.
Əsas məqamlar
- 26 sentyabr səhər Rusiya Kiyevdə Cosmonova datamərkəzinə təkrarlanan zərbə endirib, nəticədə əsas şəbəkə sıradan çıxıb
- Cosmonova 26 sentyabrda DC|COSMONOVA datamərkəzinin dağıntıların miqyasına görə artıq fəaliyyət göstərməyəcəyini elan edib
- Coğrafi ehtiyat sayəsində bütün Cosmonova müştəri məlumatları qorunub, xidmətlər ehtiyat meydançalarda işləyir
- Novyny.LIVE, Armiya TV, My-Ukraina+ və Pryamyi kanalları müvəqqəti efir siqnalının itirilməsini bildiriblər, bir çoxu YouTube və sosial şəbəkələrdə yayımı davam etdirir
- İnternet provayderi Kolo.TB-nin avadanlığı artıq üçüncü dəfə zədələnib; sayt, telefon və çat xidmətləri əlçatan deyil
- Suspilne-nin saytındakı videopleyerlərin bir hissəsi, Suspilne Media Kitabxanası və Brobaks saytları müvəqqəti əlçatan olmayıb
- Prezident Volodimir Zelenski 25 sentyabrda Baş Qərargahın iclasından sonra kritik kommunikasiya infrastrukturunun qorunması üzrə qərarlar açıqlayıb
Bu niyə vacibdir
Rusiyanın sentyabrın sonlarında Kiyev datamərkəzləri və telekommunikasiya şəbəkəsinə endirdiyi təkrarlanan zərbələr Cosmonova datamərkəzinin tamamilə bağlanması və bir neçə başqa provayderin avadanlığının zədələnməsi ilə nəticələnib ki, bu da Ukraynanın mülki internet və yayım infrastrukturunun dayanıqlığını təhdid edir. Bir sıra iri Ukrayna telekanalları efir siqnalını itirib ki, bu da mülki telekom hədəflərinə endirilən zərbələrin ictimai informasiya çıxışına birbaşa təsirini göstərir. Prezident Zelenski Baş Qərargahın iclasını çağırıb və kritik kommunikasiya infrastrukturunun qorunması üzrə qərarlar açıqlayıb, zərbələri milli təhlükəsizlik səviyyəsinə qaldırıb. ISW-nin qiymətləndirməsi bu kampaniyanı Rusiyanın cəbhədəki uğursuzluqlar fonunda «qələbənin alternativ mexanizmləri» axtarışı ilə əlaqələndirir, yəni zərbələr taktik deyil, strateji seçim kimi qəbul edilir. Təxminən 100 min Kiyev ev təsərrüfatı internet çıxışını itirib və ISW proqnozlaşdırır ki, bərpa xərcləri istifadəçilərə yüksək internet qiymətləri şəklində ötürülə bilər.
Nə baş verdi
Rusiyanın sentyabrın sonlarında Kiyevdə telekommunikasiya infrastrukturu və datamərkəzlərinə, o cümlədən 23 sentyabrda UTELS və Pavutına datamərkəzlərinin, 24 sentyabrda CityHost.UA, MiroHost, KIEVNET, Domonet və FAUST-un, həmçinin 25 sentyabrda Cosmonova və Datagroup-un zədələnməsi ilə başlayan təkrarlanan zərbələri davam edib. 26 sentyabr səhər Rusiya Cosmonova datamərkəzinə ikinci zərbə endirib, əsas şəbəkəni sıradan çıxarıb; Cosmonova elan edib ki, DC|COSMONOVA obyekti dağıntıların miqyasına görə artıq fəaliyyət göstərməyəcək. Həmin gün internet provayderi Kolo.TB-nin avadanlığı üçüncü dəfə zədələnib, onun sayt, telefon və çat xidmətləri əlçatan olmayıb, bərpa bir neçə saatla qiymətləndirilib. Bu hücumlar birbaşa efir problemlərinə çevrilib: Novyny.LIVE, Armiya TV, My-Ukraina+ və Pryamyi telekanalları TV siqnalının müvəqqəti itirilməsini bildiriblər, Novyny.LIVE isə sayt, Telegram, YouTube və digər platformaların əlçatan qaldığını qeyd edib. İctimai yayımçı Suspilne saytındakı bəzi videopleyerlərin, Suspilne Media Kitabxanasının və Brobaks saytlarının müvəqqəti əlçatan olmadığını açıqlayıb. 25 sentyabrda Prezident Volodimir Zelenski Baş Qərargahın iclasından sonra kritik kommunikasiya infrastrukturunun qorunması üzrə qərarlar elan edib. Mer Vitali Klickonun sözlərinə görə, 26 sentyabr gecə dron hücumu nəticəsində Kiyevin dörd rayonunda zədələr, o cümlədən Solomyanski rayonunda yanğın və dörd yaralı, Svyatoşınskidə Lavina Mall-da Auchan mağazasına zərbə, Darnitski və Obolon rayonlarında dağıntılar qeydə alınıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri ardıcıl olaraq hücumun tərəfi kimi Rusiyanı göstərir və diqqəti Ukrayna telekanallarına, ictimai yayımçı Suspilne-yə və əsas internet provayderlərinə təsirə yönəldir. Nəşrlər zədələnmiş şirkətlərin xidmət davamlılığı iddialarını — qorunmuş müştəri məlumatlarını, ehtiyat meydançaları, bərpa müddətlərini — Prezident Zelenski və mer Vitali Klickonun qoruyucu tədbirlər və ziyanın qiymətləndirilməsi barədə bəyanatları ilə yanaşı vurğulayır. Bir neçə nəşr xüsusi qeyd edir ki, Rusiyanın zərbələri Cosmonova-nın DC|COSMONOVA obyektini tamamilə sıradan çıxarıb və hətta şirkətin öz mütəxəssisləri üçün girişi məhdudlaşdırıb ki, bu da fiziki dağıntının şiddətini göstərir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Cosmonova datamərkəzinə 26 sentyabra qədər endirilmiş zərbələrin sayında fərqlənir: əksər mənbələr 25 və 26 sentyabrda iki zərbəni qeyd edir, bir mənbə isə Cosmonova-nın üç zərbəyə məruz qaldığını bildirir. Həmçinin Cosmonova datamərkəzinin hər hansı formada fəaliyyətini davam etdirib-etdirməyəcəyi ilə bağlı fərq var: Cosmonova müştəri məlumatlarının və xidmətlərinin coğrafi ehtiyat və ehtiyat meydançalar sayəsində qorunduğunu açıqlayıb, digər hesabatlar isə Cosmonova-nın dağıntıların miqyasına görə datamərkəzin özünün artıq fəaliyyət göstərməyəcəyini elan etdiyini bildirir.
Kontekst
Cosmonova datamərkəzi Kiyevin Solomyanski rayonunda, Mikola Qrinçenko küçəsində, Business Park Protasov-da yerləşir. ISW qeyd edir ki, Rusiyanın 2026-cı ildə hücum əməliyyatları qarşıya qoyulan məqsədlərə nail olmayıb, Ukrayna qüvvələri isə 2026-cı ildə əməliyyat və hətta strateji səviyyədə əhəmiyyətli uğurlar əldə edib. Rusiya Müdafiə Nazirliyi datamərkəzlərə hücumun məqsədinin Ukrayna Müdafiə Qüvvələri daxilində informasiya ötürülməsini pozmaq olduğunu iddia edib; Ukrayna dövlət orqanları isə ISW-yə görə zərbələrin Silahlı Qüvvələrin kommunikasiya sistemlərinə və ya hər hansı dövlət qurumlarına zərər vurduğuna dair əlamət tapmayıb.