Polşadakı monastırda bıçaqla hücum: iki keşiş öldürülüb, beş nəfər yaralanıb
Polşanın Yaroislav şəhərindəki Benediktin rahibələrinin monastırında 31 yaşlı Ukrayna vətəndaşı bıçaqla hücum edib. Sentyabrın 24-də yerli vaxtla saat 09:30 radələrində baş verən hücumda bir və ya iki keşiş həlak olub, üçü keşiş olmaqla beş nəfər yaralanıb. Hücumçu Polşa polisi tərəfindən saxlanılıb, ondan mətbəxdən götürülmüş bıçaq aşkar edilib. Hücumun motivləri hələlik məlum deyil və araşdırma davam edir.
Əsas məqamlar
- Hücum sentyabrın 24-də saat təxminən 09:30-da Podkarpatsko voyevodalığındakı Yaroislavdakı Benediktin rahibələrinin monastırında baş verib
- Hücumçu 31 yaşlı Ukrayna vətəndaşıdır (adı İqor M. kimi verilir); Polşanın Yaroislav Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən yerindəcə saxlanılıb
- Ölənlərin sayı mənbələrdə bir və ya iki keşiş (Marek Pyenkovski və Stanislav Zboynoviç) kimi göstərilir
- Yaralanan beş nəfdən üçü keşiş, ikisi mir idə, üç nəfərin vəziyyəti çox ağırdır
- Silah monastırın mətbəxindən götürülmüş bıçaqdır; bıçaq olduğu prokurorluq tərəfindən təsdiqlənib, erkən hesabatlardakı maçete iddiası rədd edilib
- Polşa Baş naziri Donald Tusk cinayətkarın Polşa qanunlarının ən ağır cəzasını alacağını bildirib, daxili işlər naziri Marcin Kervinski cinayətkarın dərhal saxlanıldığını açıqlayıb
- Yaroislav meri Marcin Nazareviç hadisəni "ehtimal olunan terror aktı" adlandırıb və artıq diqqətə çağırış edib
- Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski şok olduğunu bildirib, başsağlığı verib və günahkarın tam hüquqi məsuliyyət daşımalı olduğunu deyib, Ukraynanın Polşadakı Səfirliyi hücumu pisləyib
Bu niyə vacibdir
Bir Ukrayna vətəndaşının Aİ və NATO üzvü olan Polşada dini obyektə qarşı ölümlə nəticələnən hücuma cəlb olunması həm Polşa-Ukrayna münasibətləri, həm də miqrasiya və təhlükəsizlik üzrə siyasi debat üçün həssas bir hadisədir. İki keşişin öldürülməsi və üç yaralının vəziyyətinin çox ağır olması hücumu xüsusilə ağır edir. Polşa merinin hadisəni "ehtimal olunan terror aktı" kimi qiymətləndirməsi və motivlərin hələlik məlum olmaması istintaqın nəticəsinə olan marağı artırır. Baş nazir, daxili işlər naziri, Ukrayna səfirliyi və Ukrayna prezidentinin eyni gündə ictimai açıqlamalar verməsi diplomatik həssaslığı göstərir. Bəzi reportajlar hadisəni avqustda Vratslavda Ukrayna vətəndaşının törətdiyi bıçaq hücumu və Polşa ictimai rəyindəki gərginliklə əlaqələndirir.
Nə baş verdi
Sentyabrın 24-də saat təxminən 09:30 radələrində Polşanın Podkarpatsko voyevodalığındakı Yaroislav şəhərində Benediktin rahibələrinin monastırında 31 yaşlı Ukrayna vətəndaşı bıçaqla hücum edib. Hücumun başladığı yer mətbəx sahəsi olub; silah oradakı bıçaq olub və prokurorluq erkən hesabatlardakı maçete iddiasını rədd edib. Şahidlər hücumun sonradan kilsəyə və kafeyə doğru davam etdiyini, əsasən keşişlərin hədəf alındığını bildirib, lakin prokurorluq bunu rəsmi surətdə təsdiqləməyib. Beş nəfər — üçü keşiş, ikisi mir idə — yaralanıb, onlardan üçünün vəziyyəti çox ağır olub və hamısı xəstəxanaya yerləşdirilib. Ölənlərin sayı mənbədən asılı olaraq bir və ya iki nəfər göstərilir; son hesabatlarda həlak olanlar Marek Pyenkovski və Stanislav Zboynoviç keşişlər kimi adlandırılır. Polis hücumçunu yerindəcə saxlayıb, ondan bıçaq götürülüb və qan nümunəsi alınaraq alkoqol və narkotik testi aparılıb. İstintaq Przemyşl Rayon Prokurorluğu tərəfindən aparılır; məlumata görə, şübhəli şəxs hadisə günü Polşaya Almaniyadan daxil olub və Korçova sərhəd keçid məntəqəsinə istiqamətlənib, lakin ora çatmayıb. Polşa və Ukrayna rəsmi şəxsləri hadisə ilə bağlı ictimai açıqlamalar verib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı hadisəni ilk növbədə diplomatik və konsulluq hadisəsi kimi işıqlandırır. Ukraynanın Polşadakı Səfirliyinin bəyanatı — hücumun pislənməsi, başsağlığı, yaralılara şəfa diləməsi, Polşa hüquq-mühafizə orqanlarına təşəkkür və obyektiv istintaqa çağırış — xəbərlərdə ön plana çıxır. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin şok reaksiyası, başsağlığı və cinayətkarın tam hüquqi məsuliyyət daşımalı olduğu haqda açıqlaması tez-tez sitat gətirilir. Başlıqların bir çoxu şübhəlinin Ukrayna vətəndaşlığına və rəsmi Kiyev reaksiyasına diqqəti cəmləşdirir; bəzi nəşrlər hadisəni "різанина" (qırğın) kimi qiymətləndirir, eyni zamanda Polşa orqanları ilə əməkdaşlıq vurğulanır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Polşa mənbəli reportajda cinayətin istintaq detallarına — Almaniyadan giriş, monastırın mətbəxindən götürülmüş bıçaq, maçete iddiasının təkzibi, qurbanların adları — daha çox yer verilir. Baş nazir Donald Tuskun tam cəza vədi, daxili işlər naziri Marcin Kervinskinin saxlanılmanı təsdiqi və Yaroislav meri Marcin Nazareviçin "ehtimal olunan terror aktı" çərçivəsi ilə artıq diqqətə çağırışı diqqət mərkəzindədir. Müxalifət siyasətçiləri Pşemislav Çarnek və Kşiştof Bosak istintaqdan sonra motivlərin açıqlanmasını tələb edirlər. Bəzi hallarda hadisə avqustda Vratslavda baş verən başqa bir Ukrayna vətəndaşının törətdiyi bıçaq hücumu və Polşa ictimai rəyindəki gərginliklə əlaqələndirilir. Azərbaycandakı ingilisdilli agentlik daha yığcam və faktoloji yanaşır; hadisə yerini, şübhəlinin vətəndaşlığını və qurbanların sayını ön plana çıxarır, Ukrayna mətbuatındakı diplomatik açıqlamalar qatına daha az yer verir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr ölənlərin sayı ilə bağlı fərqlənir: erkən hesabatlar bir keşişin öldüyünü, sonrakı hesabatlar isə iki keşişin — Marek Pyenkovski və Stanislav Zboynoviçin — həlak olduğunu göstərir. Bəzi mənbələrdə cəmi beş yaralı, heç bir ölüm qeyd olunmur; digərlərində dörd yaralı və bir ölən göstərilir. Şahidlər hücumçunun xüsusilə keşişləri hədəf aldığını bildirsə də, prokurorluq bunu rəsmi təsdiqləməyib. İlk hesabatlarda silahın maçete olduğu iddia edilsə də, prokurorluq onun monastırın mətbəxindən götürülmüş bıçaq olduğunu açıqlayıb.
Kontekst
Hücumun baş verdiyi Yaroislavdakı Benediktin rahibələrinin monastırının ərazisində uşaq bağçası da fəaliyyət göstərir; hadisə zamanı orada olan uşaqlar xəsarət almayıb. İstintaq məlumatına görə, şübhəli şəxs hadisə günü Almaniyadan Polşaya daxil olub, Korçova sərhəd keçid məntəqəsinə istiqamətlənib, lakin ora çatmayıb; o, polyak dilini bilmir və Yaroislavda yaşamayıb. Şahidlərin sözlərinə görə, hücum monastırın mətbəx sahəsindən başlayıb, sonra kilsəyə və kafeyə doğru davam edib; prokurorluq keşişlərin xüsusi hədəf seçildiyini təsdiqləməyib. Əvvəlki kontekst olaraq, avqustun 1-də Vratslavda 18 yaşlı Ukrayna vətəndaşı polyak qadına bıchaqla hücum edib və bu işə cəhd göstərilən qəsdən adam öldürmə ittihamı ilə baxılıb; həmçinin IBRiS sorğusu Polşa əhalisinin 67,2 faizinin qanuni işi olmayan Ukrayna kişilərinin deportasiyasını dəstəklədiyini göstərib. Bəzi reportajlar Yaroislav hadisəsini Polşa-Ukrayna münasibətlərindəki gərginliklə əlaqələndirir.