Ukrayna parlamentı enerji tənzimləyicisinin islahatı üzrə qanun layihəsini birinci oxunuşda qəbul edib
Ukrayna Ali Radası 16 sentyabrda 14282 nömrəli qanun layihəsini birinci oxunuşda qəbul edib. Layihə enerji və kommunal xidmətlər üzrə milli tənzimləyici NKREKP-nin (NEURC) müstəqilliyini gücləndirmək, onun tərkibinin formalaşdırılması prosedurlarını təkmilləşdirmək və korrupsiya işi ilə əlaqədar şəxslərin tənzimləyicidən kənarlaşdırılmasına şərait yaratmaq məqsədi daşıyır.
Əsas məqamlar
- 16 sentyabr 2026-cı ildə Ali Rada 14282 nömrəli qanun layihəsini birinci oxunuşda qəbul edib — 249 xalq deputatı lehinə səs verib.
- Layihə NKREKP/NEURC-nin statusunu, strukturunu, kadr komplektləşdirilməsini və üzvlərinin rəqabət əsasında seçilməsi prosedurunu dəqiqləşdirir.
- Qanun tam qəbul edildikdən sonra komissiyanın «перезавантаження» (yenidən formalaşdırılması) nəzərdə tutulur.
- Nazirlər Kabineti üzvləri rəqabət nəticələrinə əsasən təyin və vəzifədən azad edir; eyni şəxs iki müddətdən artıq komissiya üzvü ola bilməz.
- Tənzimləyici prezident, baş nazir və digər dövlət orqanlarından yazılı və ya şifahi göstərişlər almayacaq və yerinə yetirməyəcək — belə göstərişlər qanunsuz təsir sayılacaq.
- Xalq deputatı Yaroslav Jeleznyak bildirib ki, layihənin tam qəbulu enerji sektorunda irimiqyaslı korrupsiya işində adı keçən Timur Mindiç və Herman Qaluşenkonun əlaqəli şəxslərinin NKREKP-dən uzaqlaşdırılmasına imkan verəcək.
- Layihə Ukraynanın Enerji Birliyi Müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icrasına və qanunvericiliyin ABŞ hüququna daha da yaxınlaşdırılmasına yönəlib.
Bu niyə vacibdir
Qanun layihəsi elektrik, qaz, istilik və su tariflərini müəyyən edən, enerji və kommunal bazarına nəzarət edən orqanın tam yenidən formalaşdırılması yolunu açır. İslahat birbaşa yüksək profilli enerji korrupsiya işinə cavab olaraq çərçivələnir və tənzimləyicinin prezident, hökumət və digər dövlət orqanlarından müstəqilliyini, habelə üzvlərinin siyasi təsirdən qorunmasını qanunvericilik səviyyəsində təsbit edir. Eyni zamanda, sənəd Ukraynanın Enerji Birliyi öhdəlikləri və AB hüququna uyğunlaşdırılması ilə əlaqələndirilir.
Nə baş verdi
Ukraynanın Ali Radası 16 sentyabr 2026-cı ildə 14282 nömrəli qanun layihəsini birinci oxunuşda qəbul edib — sənədi 249 xalq deputatı dəstəkləyib. Layihə NKREKP/NEURC-nin (Enerji və Kommunal Xidmətlər Üzrə Dövlət Tənzimləmə Milli Komissiyası) statusunu, struktur xüsusiyyətlərini və kadr komplektləşdirilməsini dəqiqləşdirir, Seçim Komissiyasının formalaşdırılması prosedurlarını və üzvlərin rəqabət əsasında seçilmə qaydasını təkmilləşdirir. Qanun tam qəbul edildikdən sonra komissiyanın tam yenidən formalaşdırılması («перезавантаження») nəzərdə tutulur.
Layihəyə görə, Nazirlər Kabineti rəqabət nəticələrinə əsasən komissiya üzvlərini təyin və vəzifədən azad edir. Tənzimləyici qanunun müəyyən etdiyi hüdudlarda müstəqil, qərəzsiz və şəffaf fəaliyyət göstərməli, prezidentdən, baş nazirdən, digər hökumət üzvlərindən və ya hər hansı digər dövlət orqanından yazılı və ya şifahi göstərişlər almamalı və yerinə yetirməməlidir; belə göstərişlər qanunsuz təsir kimi qiymətləndirilir. Eyni şəxs iki müddətdən artıq komissiya üzvü ola bilməz, üzvlər siyasi baxışlarını nümayiş etdirə və ya siyasi qüvvələrlə əlaqəli ola bilməzlər. Layihə həmçinin Avropa Komissiyası və Enerji Birliyi Katibliyi kimi Avropa qurumlarının Seçim Komissiyasının formalaşdırılmasına cəlb olunmasını təklif edir. NKREKP elektrik, qaz, istilik və su tariflərini tənzimləyir, enerji və kommunal sektorlarında şirkətlərə lisenziyalar verir, bazar qaydalarına riayətə nəzarət edir və istehlakçı hüquqlarını qoruyur.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki mənbə — ZN.UA və Ukrinform — ukraynalıdır və diqqəti Ali Radanın daxili parlament fəaliyyətinə yönəldir. Xəbərlər islahatı birbaşa enerji sektorunda irimiqyaslı korrupsiya işi ilə əlaqələndirir və tənzimləyicidən uzaqlaşdırılması nəzərdə tutulan şəxslərin adlarını çəkir. Xalq deputatı Yaroslav Jeleznyakın sitatları bu cəhəti xüsusilə vurğulayır və layihənin qarşısını almaq üçün «bəzi siyasətçilər və hökumət məmurlarının ciddi səy göstərdiyini» iddia edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr eyni qurumun ingiliscə adını fərqli qısaldır: ZN.UA NKREKP işlədir, Ukrinform isə NEURC yazır. Hər ikisi eyni orqana — Enerji və Kommunal Xidmətlər Üzrə Dövlət Tənzimləmə Milli Komissiyasına — istinad edir.
Kontekst
Tənzimləyici enerji və kommunal xidmətlər sektorunda tarifləri, bazar nəzarətini, lisenziyaları və istehlakçıların hüquqlarının qorunmasını təmin edir. Qanun layihəsi Ukrayna enerji bazarının Avropa inteqrasiyasına və bazar iştirakçıları və investorlar üçün daha proqnozlaşdırıla bilən şəraitin yaradılmasına doğru addım kimi təqdim olunur. Sentyabrın əvvəlində Ali Rada bərpa olunan enerji mənbələri sahəsində AB qanunvericiliyinin tətbiqi ilə bağlı ayrıca qanunu tam şəkildə qəbul etmişdi.