Ukrayna-Rusiya mübadiləsi ilə 270 nefer azadlığa qaytarıldı
Ukrayna və Rusiya 23 oktyabr 2026-cı ildə üçüncü mərhələli mübadilə həyata keçirdi. Nəticədə Ukraynaya 261 hərbçi və 9 mülki şəxs qaytarıldı; onların çoxu 2022-ci ildən rus həbsində idi, üçüncü şəxs isə Olenivka hücumunda həlak olduğu güman edilirdi.
Əsas məqamlar
- 23 oktyabr 2026-cı ildə keçirilən mübadilədə 270 Ukrayna vətəndaşı qaytarıldı.
- Qaytarılan 270 nəfərdən 261-i hərbçi, 9-u mülki şəxs idi.
- Mübadilə avqustun 19-dan başlayan birgə mübadilə prosesinin üçüncü mərhələsi idi.
- Qaytarılanların çoxu 2022-ci ildən rus həbsində idi; bir neçəsi Mariupolun müdafiəsində döyüşmüşdi.
- Beş nəfər 2022-ci ilin iyulunda Olenivkada baş verən hücumdan sonra həlak olduğu güman edilirdi.
- 38 офицер və 9 ağır xəstə hərbçi daxil olmaqla 9 ağır xəstə hərbçi azad edildi; hərbçilər üçün müayinə, müalicə və reabilitasiya nəzərdə tutulub.
- Heyəti 3057-nin 61 hərbçisindən 35-i “Azov” birləşməsinin döyüşçüsü idi; daha 500-dan fazla azovçu rus həbsində qalmaqdadir.
Bu niyə vacibdir
Mübadilə nəticəsində çoxsaylı ukraynalı hərbçi və mülki şəxslər uzunmüddətli rus həbsindən azad oldu. Qaytarılanların arasında Mariupolun müdafiəçiləri, “Azov” birləşməsinin üzvləri, Olenivka hücumunun sağ qalanları, а тяжкохворі та тяжкопоранені військові були. 9 hərbçinin vəziyyəti ağır idi, ona görə onlar üçün təcili müayinə, müalicə və reabilitasiya tələb olunur. Həmçini bir neçə hərbçi Rusiyanın təqdim etdiyi saxta ittihamlara görə cinayət məhkəməsindən keçirilmişdi.
Nə baş verdi
Ukrayna və Rusiya 23 oktyabr 2026-cı ildə mübadilə keçirdi. 270 nəfər qaytarıldı: 261 hərbçi və 9 mülki şəxs. Bu, avqustun 19-dan başlayan birgə mübadilə prosesinin üçüncü mərhələsi idi; həmin tarixdə 103 hərbçi, avqustun 24-də isə “зниклими безвісти” hesaplanan 10 hərbçi qaytarılmışdı. 23 oktyabrdan əvvəl tərəflər ayrıca “7 qarşılığında 7” formatında səkkiz mülki şəxsin də mübadiləsini aparıb və bunu ailələrin yenidən birləşməsi üçün Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi dəstəklədi. Qaytarılanlar arasında Milli Qvardiyası, “Azov”, sərhəd mühafizəçiləri, ərazilər müdafiəsi, Dəniz Qüvvələri, Quru qüvvələri, hava-desant qüvvələri, Dövlət Xüsusi Nəqliyyat Xidməti və digər qurumların nümayəndələri var idi. 38 nəfər офицер idi. Ən gənc qaytarılan hərbçinin 24, ən yaşlısının 63 yaşı vardı. Yeddi nəfər ağır xəstə idi və müayinə, müalicə və reabilitasiya gözləyirdi.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayn və dənizlikləri əsas diqqəti miqyasına, qaytarılanların çoxsayının 2022-ci ildən həbsində olmasına, Mariupol və Olenivka tənəqliqlərinə və tibbi ehtiyaclara yönəldir. Regional reportlar ayrı-ayrı qaytarılanları, onların yaşlarını, hərbi hissələrini və doğma yerlərini işıqlandırır. Rəsmilər mübadiləni aylarla aparılan danışıqların nəticəsi, obmyny systemli şəkildə təşkil etməyə doğru addım kimi təqdim edir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq xəbər reportları əsasən qaytarılanların ümumi sayını, hərbçi və mülki tərkibini, birgə mübadilə prosesi ilə əlaqəsini və uzunmüddətli həbsi qeyd edir. Onlar həmçinin Olenivkadan qurtulanları, çoxsaylı hərbi qurumların təmsilçilərini, ağır xəstəlikləri və Rusiyanın saxta ittihamlara əsaslanan mühakimələrini qeydə alır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mübadilənin tarixi ilə bağlı mənbələr fərqli qalır: bir çox material 23 oktyabrı, bəzi materiallar 24 oktyabrı наводять. Sıralamanın açıklanması da farklı: obmyny üçüncü mərhələli birgə prosesin sonu kimi, yaxud tam miqyaslı işğaldan beri 78-ci mübadilə etapı kimi təqdim edirlər. Rusiyanın qeyri-qanuni mühakiməyə apardığı hərbçilərin sayı ilə bağlı da fərqli rəqəmlər var: 86 əsərli, 94 mühakimə olunan və 90 saxta hökm alan qeydlər. Həmçinin əvvəlki 19 və 24 avqust etaplarının ili ilə bağlı materiallarda qarışıqlıq var.
Kontekst
23 oktyabr mübadiləsi avqustun 19-da başlayan üçmərhələli birgə mübadilənin son etabı idi. Daha əvvəl tərəflər “7 qarşılığında 7” formatında mülki şəxsləri də mübadilə etdi. 2022-ci ilin 29 iyulunda gecəsi Olenivkada rus qüvvələri tərəfindən partlayış törədildi; partlayışda təxminən 50 həbskar həlak oldu, 130-dan çoxu yaralandı. Mübadilədə 3057-nəqli hərbçilər daxil olmaqla 61 hərbçi qaytarıldı; onlardan 35-i “Azov” birləşməsinin üzvü idi və Mariupolun 86 günlük müdafiəsindən sonra daha dörd ildən artıq həbsdə qalmışdı. Daha 500-dən çox azovçunun hələ rus həbsində olduğu bildirildi. Ukrayna həbsі uzгүн һөкүмият еткән, ауыр ауруы жәа зар жаратылған, ауыр жаратылған hərbçilәрді hәм 2014 жылдан бері заңсыз һөкүм етілген мәҗбур civiлдарды қайтару бойынша жұмысын жалғастырды.