Ukrayna Aİ ilə alternativ ixrac marşrutlarını genişləndirməyi müzakirə edir
Ukrayna Avropa İttifaqı ilə alternativ ixrac marşrutlarının genişləndirilməsini, o cümlədən artan logistika xərclərinin kompensasiya proqramlarını və Xorvatiya, İtaliya, Sloveniya, Almaniya və digər Aİ ölkələrinin limanlarından istifadəni müzakirə edir. Alternativ marşrutlar hazırda Ukraynanın ehtiyac duyduğu ixrac həcminin təxminən yarısını ödəyir və fiziki güc həddinə yaxındır. Ukrayna 30 milyon tona qədər kənd təsərrüfatı məhsulunun ixracını, təxminən 10 milyard dollar dəyərində məhsulu itirə bilər.
Əsas məqamlar
- Ukrayna oktyabrın əvvəlindən 1,125 milyon ton kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac edib — gözlənilən həcmin təxminən 50%-i.
- Aİ ilə logistika xərcləri üçün kompensasiya proqramları və Xorvatiya, İtaliya, Sloveniya, Almaniya limanları vasitəsilə daşınma müzakirə olunur.
- Uzaq Aİ limanlarına daşınma hər ton üçün təxminən 50–60 avro əlavə logistika xərci yaradır; istehsalçılar bunu təkbaşına ödəyə bilmir.
- "Həmrəylik yolları" çərçivəsində alternativ marşrutlar ayda təxminən 2,5 milyon ton ixraca imkan verir — bu, lazımi həcmin yarısıdır.
- Alternativ marşrutların istifadəsi artıq onların fiziki buraxılış qabiliyyətinə yaxındır (Taras Visotskinin sözlərinə görə).
- Problemlər həll olunmasa, növbəti səpin mövsümündə 5 milyon hektaradək kənd təsərrüfatı torpağı istifadəsiz qala bilər.
- Ukrayna alternativ marşrutların məhdudiyyəti səbəbindən təxminən 10 milyard dollar dəyərində 30 milyon tonadək məhsul ixrac etmək imkanını itirə bilər.
Bu niyə vacibdir
Qara dəniz limanlarının Rusiyaya tərəfindən blokadada qalması və qərb sərhədlərində atəşlər Ukraynanı Dunay və quru marşrutlarına etibar etməyə məcbur edir. Bu marşrutlar yalnız lazımi həcmin təxminən yarısını daşıyır və fiziki həddə çatır; artıq xərcləri isə istehsalçılar ödəyə bilmir. Nəticədə növbəti səpin mövsümündə milyonlarla hektar torpağın istifadəsiz qalması və 10 milyard dollarlıq ixracın itirilməsi riski var.
Nə baş verdi
Ukrayna Avropa İttifaqı ilə alternativ ixrac marşrutlarını genişləndirmək istiqamətində danışıqlar aparır. Müzakirə olunan variantlara logistika xərclərinin kompensasiya proqramları və Xorvatiya, İtaliya, Sloveniya, Almaniya və digər Aİ ölkələrinin limanlarından istifadə daxildir. Oktyabrın əvvəlindən Ukrayna 1,125 milyon ton kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac edib ki, bu da gözlənilən həcmin təxminən 50%-ni təşkil edir. "Həmrəylik yolları" çərçivəsində alternativ marşrutlar ayda təxminən 2,5 milyon ton taxıl, yağlı bitkilər və emal məhsulları ixrac etməyə imkan verir — bu, lazımi həcmin təxminən yarısıdır. Uzaq Aİ limanları vasitəsilə daşınma hər ton üçün təxminən 50–60 avro əlavə xərc yaradır və ukraynalı istehsalçılar bunu mövcud dünya qiymətləri ilə ödəyə bilmir. Taras Visotskinin sözlərinə görə, alternativ marşrutlar artıq fiziki buraxılış qabiliyyətlərinə yaxındır. Aİ ilə həmçinin bazar girişinin genişləndirilməsi üçün tarir kvotaları və digər məhdudiyyətlərə dair müvəqqəti qərarlar da nəzərdən keçirilir. Ukrayna Şimali Afrika və Yaxın Şərq bazarlarına çatdırmaq üçün avropa logistika infrastrukturundan istifadəyə hazırdır.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki mənbə — Ukrinform və LIGA.net LB.ua — Ukrayna və Aİ-nin birgə səylərini alternativ ixrac marşrutlarının genişləndirilməsi kimi təqdim edir. Ukraynalı rəsmi Taras Visotski rəqəmləri və təklifləri açıq şəkildə təqdim edir. Hesabatlar itirilə biləcək ixrac həcminə və dəyərinə, risk altında olan əlavə torpaq sahələrinə və Ukraynanın Şimali Afrika və Yaxın Şərq bazarlarına tədarük üçün avropa infrastrukturundan istifadəyə hazır olmasına xüsusi diqqət yetirir.
Kontekst
"Həmrəylik yolları" Qara dəniz daşıma marşrutlarının pozulmasından sonra Ukraynanın kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını davam etdirməsinə kömək etmək üçün yaradılıb. Ukrayna Qara dəniz limanlarının blokadasına baxmayaraq, Dunay limanları və Rumıniya ilə Polşa limanları vasitəsilə taxıl ixrac etməyə davam edir.