Tramp Fransanı sərhədləri bağlamağa çağırdı; ölkə üzrə kütləvi etirazlar və iğtişaşlar baş verib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Fransada kütləvi etirazlar fonunda ölkənin sərhədlərini bağlamağa çağırıb. Oktyabrın 17-də Paris, Lion, Marsel, Bordо, Lill və Limоj da daxil olmaqla onlarla şəhərdə keçirilən mitinqlər yarım milyondan çox insanı cəlb edib. Marşlar əsasən sakit keçsə də, radikallar hökumət binalarına, polisə hücum edib, mağazaları talayıb və yandırıb. Daxili işlər naziri Loran Nüne 500-dən çox polis əməkdaşının xəsarət aldığını, ölkə üzrə təxminən 1800 nəfərin saxlanıldığını bildirib. Prezident Emmanuel Makronun axşam 20:00-da xalqa müraciət etməsi nəzərdə tutulub.
Əsas məqamlar
- Tramp Truth Social-da yazıb ki, immiqrasiya «bir zamanlar böyük olan bu ölkəni məhv edib» və Fransanı sərhədləri bağlamağa çağırıb
- Oktyabrın 17-də onlarla şəhərdə yarım milyondan çox insan mitinqə çıxıb
- Limоjda 143 illik şəhər meriyasının damı yanıb; mer Qiyom Queran bunu qəsdən törədilmiş yanğın adlandırıb
- Lionda Belkur meydanındakı turizm ofisi yandırılıb, Marselda meriya və polis bölməsinə daxil olunub, Lilldə də meriyaya girilib
- Parisdə bir nüfər ürək tutmasından ölüb, 500-dən çox polis xəsarət alıb, ölkə üzrə təxminən 1800 nəfər saxlanılıb
- Brüssel, Lyej və Milan şəhərlərində də etirazlar və polis qarşıdurması qeydə alınıb
- Prezident Makronun axşam 20:00-da xalqa müraciət etməsi planlaşdırılıb
Bu niyə vacibdir
Tramp Fransanın daxili işlərinə müdaxilə edərək iğtişaşların səbəbini immiqrasiya ilə izah edib — bu, fransız və beynəlxalq medianın etirazları bərabərsizlik, büdcə kəsintiləri və bahalıqla əlaqələndirməsindən fərqlənir. Limоj kimi şəhərlərdə tarixi binaların yandırılması, 500-dən çox polis xəsarəti və 1800-ə yaxın saxlanılan şəxs The New York Times-ın qiymətləndirməsinə görə bir neçə ildə ən böyük iğtişaşlar olduğunu göstərir. Etirazların Brüssel, Lyej və Milan şəhərlərinə yayılması hərəkatın Fransadan kənara da təsir gücünə malik olduğunu göstərir. 2027-ci ildə keçiriləcək prezident seçkiləri ərəfəsində və Makronun namizəd ola bilməyəcəyi bir vaxtda baş verən böhran bütün siyasi qüvvələr üçün riskləri artırır.
Nə baş verdi
Oktyabrın 17-də Fransada Paris, Lion, Marsel, Bordо, Lill və Limоj da daxil olmaqla onlarla şəhərdə kütləvi etirazlar baş verib. Mitinqlər əsasən bərabərsizlik, büdcə kəsintiləri və bahalıq əleyhinə keçirilib. Marşlar ümumilikdə sakit olsa da, kiçik radikal qruplar hökumət binalarına və polislərə hücum edib, butikləri və supermarketləri talayıb. Limоjda 143 illik şəhər meriyasının damı yanıb; mer Qiyom Queran bunu qəsdən törədilmiş yanğın adlandırıb və bir milyon avro təmir vəsadi ayrılmasa istefa verəcəyini bildirib. Lionda Belkur meydanındakı turizm ofisi yandırılıb, Marselda etirazçılar meriyaya və polis bölməsinə daxil olub, Bordоda maskalı kütlə prefektin iqamətgahına soxulub və 100-ə qədər mağaza talanıb, Lilldə meriyaya girilib, mağazalar yandırılıb. Parisdə bir nüfər ürək tutmasından ölüb. Daxili işlər naziri Loran Nüne 500-dən çox polis əməkdaşının xəsarət aldığını və ölkə üzrə 1800-ə yaxın şəxsin saxlanıldığını, o cümlədən Parisdə rekord sayda — 855 nəfərin saxlanıldığını açıqlayıb. Carrefour-nin rəhbəri Aleksandr Bompar şəbəkənin 50 mağazasının zərər gördüyünü, 20-nin talandığını və zərərin on milyonlarla avro olduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Truth Social-da yazıb ki, immiqrasiya «bir zamanlar böyük olan bu ölkəni məhv edib» və Fransanı sərhədləri bağlamağa çağırıb. Prezident Emmanuel Makron axşam saat 20:00-da xalqa müraciət etməyi planlaşdırıb; o, X sosial şəbəkəsində hücum edənlərin və talayanların cəzalandırılacağını yazıb. Etiraz dalğası Brüssel, Lyej və Milan şəhərlərinə də yayılıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan üç mənbənin hamısı ukraynalı media olduğu üçün yalnız ukrayna dilindəki çərçivələndirmə mövcuddur. Ukrayna KİV-ləri Trampın müdaxiləsini və «Fransa yanır» ifadəsini başlıqlarında önə çıxarıb, onun immiqrasiya izahını fransız şəhərlərindəki ziyanın miqyası ilə yan-yana qoyublar. Trampın Truth Social yazısı tərcümə olunaraq vurğulanıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr bir neçə məqamda fərqlənir. Əvvəla, Trampın postunu hansı sosial şəbəkədə paylaşdığı mübahisəlidir: əksər hesabatlar Truth Social göstərir, bir mənbə isə X sosial şəbəkəsini qeyd edir. İkincisi, Limоj şəhər meriyasının yaşı ilə bağlı fərq var — bir mənbə 143 il, digəri XIX əsr kimi təsvir edir. Üçüncüsü, saxlanılanların sayı fərqlidir: Daxili işlər naziri Nüne ölkə üzrə təxminən 1800 nəfər, o cümlədən Parisdə 855 nəfər açıqlayıb, baş nazir Lekornyu isə təxminən 1200 nəfər göstərir. Dördüncüsü, xəsarət alan polis əməkdaşlarının sayı fərqlidir: Nüne 500-dən çox, Lekornyu isə 150 deyib. Nəhayət, oktyabrın 17-də mitinqlərin iştirakçı sayı hökumətin təxminən 550 000, təşkilatçıların isə təxminən 800 000 olması ilə fərqlənir.
Kontekst
Etirazlar sentyabrda işçi sinfi məhəllələrində məktəb şəraitindən və müəllim çatışmazlığından şikayətlərlə başlayıb, sonradan bərabərsizlik, büdcə kəsintiləri və bahalıq əleyhinə daha geniş hərəkata çevrilib. Baş nazir Sebastyan Lekornyu və hökumətin bir hissəsi zorakılığı «ultra-sol» qüvvələrin və «La France insoumise» partiyasının üzərinə yıxıb; Jan-Lük Melenşon isə cavab olaraq hökuməti günahlandırıb. Tramp səbəb kimi immiqrasiyanı göstərir, fransız və beynəlxalq media isə bərabərsizlik, büdcə kəsintiləri və bahalığı önə çıxarır — bu, KİV-lərin xüsusilə vurğuladığı əsaslı fərqləndirmə nöqtəsidir.