G7 ölkələri Çernobıl AES yeni qoruyucu örtüyünün təmiri üçün 260 milyon avro ayırır
G7 ölkələri 2025-ci ilin fevralında Rusiya pilotsuz uçan aparatının zərbəsindən sonra Çernobıl AES-in yeni təhlükəsiz konfaynmentinin təxirəsalınmaz təmirinə 260 milyon avro ayıracaqlarını elan ediblər. Rabitə bərpasına 500 milyon avro tələb olunduğu bildirilir və donor konfransı 2026-cı il noyabrın 9-da Parisdə keçiriləcək.
Əsas məqamlar
- G7 ölkələri Çernobıl AES-in yeni konfaynmentinin təxirəsalınmaz təmiri üçün 260 milyon avro ayıracaq.
- Vəsait 2025-ci ilin fevralında Rusiya pilotsuz uçan aparatının zərbəsindən sonra dəymiş ziyanın aradan qaldırılmasına yönəldilir.
- EBRD-nin hesablamalarına görə, tam təmir üçün ən azı 500 milyon avro lazımdır.
- Təmir işləri polad tağın korroziyasının qarşısını almaq və 100 illik istifadə müddətini təmin etmək üçün 2030-cu ilə qədər başa çatmalıdır.
- Fransa, Ukrayna və EBRD-nin donor konfransı 2026-cı il noyabrın 9-na planlaşdırılıb və konfrans BƏƏ-nin paytaxtı Parisdə keçiriləcək.
- Qərar Beynəlxalq Valyuta Fondunun və Dünya Bankının Bangkokdakı payız sessiyaları çərçivəsində G7 maliyyə nazirlərinin görüşündən sonra açıqlanıb.
- G7 üzvləri Kanada, Fransa, Almaniya, İtaliya, Yaponiya, Böyük Britaniya və ABŞ-dır.
Bu niyə vacibdir
Çernobıl AES-in yeni konfaynmenti 1986-cı il qəzasının qalıqlarını əhatə edir və 100 illik istifadə üçün nəzərdə tutulub. Polad tağın korroziyasının qarşısını almaq və izolyasiya bütövlüyünü qorumaq üçün təmir işləri 2030-cu ilə qədər tamamlanmalıdır. 260 milyon avroluq vəsait ayrılsa da, tam bərpa üçün təxminən 500 milyon avro tələb olunduğu bildirilir; bu, Parisdə keçiriləcək donor konfransında əlavə maliyyələşdirmənin vacibliyini göstərir. Eyni zamanda, Rusiya pilotsuz uçan aparatının zərbə nəticəsində dəymiş ziyan Rusiya tərəfindən rədd edilir.
Nə baş verdi
G7 ölkələri 2025-ci ilin fevralında Rusiya pilotsuz uçan aparatının zərbəsindən zədələnmiş Çernobıl AES-in yeni təhlükəsiz konfaynmentinin təxirəsalınmaz təmirinə 260 milyon avro ayıracaqlarını elan ediblər. Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının (EBRD) hesablamalarına görə, tam bərpa üçün ən azı 500 milyon avro lazımdır. Təmir işləri polad tağın korroziyasının qarşısını almaq və qurğunun planlaşdırılmış 100 illik istismar müddətini təmin etmək üçün 2030-cu ilə qədər başa çatmalıdır. Elan BVF və Dünya Bankının Bangkokdakı payız sessiyaları çərçivəsində, G7 maliyyə nazirlərinin görüşündən sonra verilib. Fransa, Ukrayna və EBRD-nin təşkil etdiyi donor konfransı 2026-cı il noyabrın 9-na planlaşdırılıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Ukrayna bildirir ki, 2025-ci ilin fevralında Çernobıl konfaynmentinə yüksəkpartlayıcı döyüş başlığı daşıyan Rusiya pilotsuz uçan aparatı ilə zərbə endirilib; Kreml isə məsuliyyəti rədd edərək, hadisəni Kiyevin davam edən sülh danışıqlarını pozmaq üçün qurduğunu iddia edib.
Kontekst
Çernobıl AES-in dördüncü reaktoru 1986-cı ildə partlayaraq dünya tarixinin ən ağır nüvə qəzasına səbəb olub. 2019-cu ildə 2,5 milyard dollar xərclənərək tikilmiş yeni konfaynment strukturunun içərisində 1986-cı il qəzasından sonra inşa edilmiş orijinal sarkofağın qalıqları və dördüncü reaktor yerləşir; struktur həmin sarkofağın təhlükəsiz sökülməsini təmin edir.