EU yeni AGILE müdafiə innovasiya proqramını yaradıb — Ukrayna şirkətləri də iştirak edə bilər
Avropa İttifaqı müdafiə sektorunda sürətli innovasiyaları dəstəkləmək üçün AGILE adlı yeni qrant proqramı yaradıb. Proqramın büdcəsi 115 milyon avrodur və o, EU, Ukrayna və Avropa Azad Ticarət Birliyi ölkələrindən kiçik və orta müəssisələr üçün açıqdır.
Əsas məqamlar
- AGILE proqramının büdcəsi 115 milyon avrodur
- Qrantların verilmə müddəti 4 ay, texnologiyaların silahlı qüvvələrə tətbiqi isə 1–3 il nəzərdə tutulur
- Proqram 20–30 layihəni dəstəkləyəcək və uyğun xərcların 100%-ə qədərini qarşılayacaq
- Ukrayna, İslandiya, Lixtenşteyn, Norveç və İsveçrə şirkətləri də iştirak hüququna malikdir
- Proqram iki sahəni əhatə edir: inqilabi müdafiə məhsullarının işlənib hazırlanması və bazara çıxarılması
- AGILE tam şəkildə 2027-ci ilin əvvəlində fəaliyyətə başlayacaq
- Avropa Komissiyası Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsini dronlar, avtonom sistemlər və süni intellekt kimi yeni texnologiyaların sürətli inkişafının zəruriliyini göstərən amil kimi göstərib
Bu niyə vacibdir
AGILE Ukrayna müdafiə-texnologiya şirkətlərinə birbaşa AU qrant maliyyəsinə çıxış imkanı verir. Proqram qrantların verilməsini 4 ayadək, texnologiyaların silahlı qüvvələrə çatdırılmasını isə 1–3 ilə qədər sıxışdırır — bu, ənənəvi AU müdafiə satınalmaları ilə müqayisədə ciddi sürətləndirmədir. 20–30 layihəyə qədər dəstək və uyğun xərcların 100%-ə qədərinin qarşılanması kiçik və orta müəssisələr üçün giriş baryerini aşağı salır.
Nə baş verdi
Avropa İttifaqı AGILE (Programme for Flexible and Rapid Innovation in the Defence Sector) adlı yeni proqram yaradıb. Büdcəsi 115 milyon avro olan proqram kiçik və orta müəssisələrə innovativ müdafiə həllərinin işlənib hazırlanması və tətbiqi üçün birbaşa qrantlar ayırır. Proqram çərçivəsində qrantların verilməsi üçün 4 ay, texnologiyaların silahlı qüvvələrə inteqrasiyası üçün isə 1–3 il müddət nəzərdə tutulub. AGILE 20–30 layihəni dəstəkləyəcək və uyğun xərcların 100%-ə qədərini qarşılayacaq. İş sahələri inqilabi müdafiə məhsullarının işlənib hazırlanması və onların bazara çıxarılmasından ibarətdir. Avropa Komissiyası proqramı mart 2026-cı ildə təklif edib və AGILE yeddi aydan az müddətdə qəbul edilib; tam fəaliyyət 2027-ci ilin əvvəlində gözlənilir. EU üzv dövlətlərinin şirkətlərindən əlavə, Ukrayna və Avropa Azad Ticarət Birliyi ölkələrinin (İslandiya, Lixtenşteyn, Norveç və İsveçrə) sahibkarları da iştirak hüququna malikdir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki mənbə — «Європейська правда» və «Українська правда» — ukraynalı dilində media hesabatlarıdır və nəqli Ukrayna şirkətlərinin AGILE-də iştirak hüququ və 115 milyon avroluq büdcənin ukraynalı developerlər üçün konkret maliyyə imkanı olması üzərində qurur. Materiallar həmçinin 325 milyon avro ayrılmış beş Avropa Müdafiə Ümumi Maraq Layihəsinin (EDPCI) dördündə Ukraynanın iştirak etdiyini vurğulayır və AGILE-i Ukraynadakı müharibə ilə bağlı daha geniş AU dəstəyinin bir hissəsi kimi təqdim edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
İki mənbə AGILE abbreviaturasının ingilis dilindəki açılışını bir qədər fərqli verir: biri "Program for Agile and Rapid Innovation in the Defense sector" (Адвокатская правда olmayan, «Європейська правда» versiyası), digəri isə "Programme for Flexible and Rapid Innovation in the Defence Sector" (Українська правда versiyası).
Kontekst
AGILE 2026-cı ilin martında Avropa Komissiyasının təklifindən yeddi aydan az müddət sonra qəbul edilib və tam fəaliyyətə 2027-ci ilin əvvəlində başlaması gözlənilir. Proqramın iki əsas iş sahəsi inqilabi müdafiə məhsulları və texnologiyalarının işlənib hazırlanması və onların bazara çıxarılmasından ibarətdir. EU üzv dövlətlərinin şirkətlərindən əlavə, Ukrayna və Avropa Azad Ticarət Birliyi (İslandiya, Lixtenşteyn, Norveç və İsveçrə) ölkələrindən olan sahibkarlar da iştirak edə bilər. Avropa Komissiyası bundan əvvəl də istifadə olunmamış təxminən 20 milyard avroluq kreditin AU və Ukrayna üçün ayrıca müdafiə tenderinə ayrılmasını planlaşdırdığını açıqlamışdı.