Rusiya Zaporijjya yaşayış binasını KAB bombaları ilə vurdu: 17 nəfər öldü, Zelenski ABŞ-ın dizel sazişini günahlandırdı

Bu niyə vacibdir

Zaporijjyaya oktyabrın 10-da endirilən zərbə Ukraynanın ikinci ən böyük şəhərlərindən birində mülki əhaliyə birbaşa hədəf olan genişmiqyaslı Rusiya hücumlarının davam etdiyini nümayiş etdirir. Ölü sayının 17-yə, yaralı sayının isə 17-yə çatması və ölənlər arasında uşaqların olması insani itkilərin ciddiliyini göstərir. Zelenskinin zərbəni birbaşa ABŞ-ın Rusiya dizelinə sanksiyaları götürməsi ilə əlaqələndirməsi Kiyev ilə onun əsas Qərb müttəfiqi arasında diplomatik gərginliyi kəskin şəkildə artırır və Rusiyanın güzəştləri müharibəni davam etdirmək üçün istifadə etdiyi iddiasını ön plana çıxarır.

Nə baş verdi

Oktyabrın 10-da səhər saat 04:48 radələrində Rusiya qüvvələri beş idarəolunan aviasiya bombası (KAB) ilə Zaporijjyaya zərbə endirib. Birbaşa zərbə beşmərtəbəli yaşayış binasına dəyib, binanın girişlərindən biri ikinci mərtəbə səviyyəsində uçub. Zərbədən sonra şəhərdə yanğınlar başlayıb, digər yaşayış binaları və fərdi evlər də zədələnib. Xilasedicilər dağıntılar altından sağ vəziyyətdə bir qadını çıxarıblar, lakin axtarış-xilasetmə əməliyyatları davam edib.

İlkin məlumatlarda 4 nəfərin öldüyü bildirilsə də, ölü sayı ardıcıl yeniləmələrdə 5, 7, 8, 11, 12, 15 və nəhayət 17 nəfərə qədər artıb. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, yaralıların sayı 17-yə çatıb və 11 nəfərin taleyi məlum deyil. Ölənlər arasında uşaqlar olub; mənbələr uşaqların sayını 1, 2 və ya 3 olaraq göstərir.

Zaporijjya vilayət hərbi administrasiyasının icraçı rəhbəri Mixailo Semikin və Zaporijjya Müdafiə Şurasının həmsədri İvan Fedorov hücumun nəticələri barədə Telegram vasitəsilə məlumat yayıblar. Oktyabrın 11-i Zaporijjyada rəsmi matəm günü elan edilib. Hücum zamanı Ukraynanın 13 bölgəsi Rusiya zərbələrinə məruz qalıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna mənbələri zərbənin mülki itkilərini — öldürülən uşaqları, dağıntılar altında qalan insanları, xilasedicilərin dağıntılardan sağ çıxardıqlarını — ön plana çıxarır və hücumu mənəvi-emosional çərçivədə təqdim edir. Çoxsaylı Ukrayna KİV-ləri Zelenskinin reaksiyasını ön sıralara çıxarır, onun Rusiyanın ABŞ-ın dizel sanksiyalarını götürməsinə "təşəkkür" etdiyi barədə sitatını geniş işlədir və zərbəni Qərbin Moskvaya güzəştlərinin birbaşa nəticəsi kimi qələmə verir. Ukrayna mediası həmçinin yerli detallara — beşmərtəbəli yaşayış binasına, qismən dağılmış girişə, oktyabrın 11-i elan edilmiş matəm gününə, regional rəsmilər Mixailo Semikin və İvan Fedorovun məlumat mənbəyi kimi roluna — xüsusi diqqət yetirir. Bir çox Ukrayna mənbəyi zərbəni Zaporijjyaya son günlər və həftələr ərzində endirilən təkrarlanan Rusiya hücumları kontekstində təqdim edir.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Qeyri-ukraynalı ingilisdilli KİV-lər (biri ABŞ, biri Honq-Konqdan) hücumu daha geniş Rusiya-Ukrayna hava müharibəsi kontekstində və Tramp-Putin dizel saizi ilə birbaşa əlaqəli şəkildə qələmə verir, sazişin təfərrüatlarını — tədarük olunacaq dizelin mərhələli həcmlərini — ətraflı təqdim edir. Bu beynəlxalq mənbələr Zelenskinin ABŞ sazişini "zəif qərar" adlandırmasını və Vaşintonun Mayamidə Ukrayna nümayəndələri ilə danışıqları Rusiya ilə razılaşma üçün "pərdə" kimi istifadə etdiyi ittihamını xüsusi vurğulayır. Beynəlxalq reportajlar həmçinin Trampın bir ay əvvəl imzaladığı geniş Rusiya sanksiyaları qanunu ilə dizel saizi arasındakı ziddiyyəti və son günlərdə Rusiya bombardmanlarının ümumi mülki itkilərini qeyd edir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr əsasən ölü və yaralı sayının dəqiq rəqəmləri ilə bağlı fərqlənir, bu da hadisənin inkişafı ilə bağlı mərhələli yeniləmələri əks etdirir. İlkin hesabatlar 4 ölü və 3-4 yaralı göstərirdi, lakin sonrakı yeniləmələrdə ölü sayı 5, 7, 8, 11, 12, 15 və nəhayət 17-ə qədər artdı. Yaralıların sayı da mənbə və vaxtdan asılı olaraq 3-4, 7, 10, 11, 14, 16 və 17 olaraq bildirilir. Ölən uşaqların sayı 1, 2 və ya 3 olaraq göstərilir. Bu fərqlər eyni hadisənin müxtəlif vaxt nöqtələrində verilmiş hesabatlarından qaynaqlanır, lakin xilasedici əməliyyatlar başa çatdıqca rəqəmlər sabitləşib.

Kontekst

Rusiya Ukraynaya tam miqyaslı müdaxiləsini hücumdan 4,5 ildən çox əvvəl başladıb. Zaporijjyaya oktyabrın 10-da endirilən zərbədən əvvəlki dörd gün ərzində Rusiya bombardmanları ölkədə 55-dən çox insanı öldürüb. Rusiya qüvvələri Zaporijjyanı bundan əvvəl də təkrarlanan zərbələrlə hədəf alıb: oktyabrın 9-da çoxmərtəbəli bina yaxınlığındakı hücumda bir nəfər ölüb, 23 nəfər yaralanıb; oktyabrın 8-də FPV dronu Zaporijjya vilayət şurasının binasına dəyib; oktyabrın 7-də nəqliyyat infrastrukturu hücumu Vantovı körpüsündə hərəkəti müvəqqəti məhdudlaşdırıb; oktyabrın 6-sı gecə Dnepr üzərindəki körpüyə zərbə beş nəfəri, o cümlədən iki Qızıl Xaç işçisini yaralayıb. Oktyabrın 10-da gecə Ukraynanın 13 bölgəsi Rusiya zərbələrinə məruz qalıb, yaşayış binaları, infrastruktur və dəmiryol obyektləri zədələnib. ABŞ bir ay əvvəl Rusiyanın neft-qaz gəlirlərini sıxışdırmağa yönəlmiş geniş sanksiyalar qanunu imzalayıb. Rusiya və Ukrayna qoşunları cəbhə xəttində əsasən durğunluq şəraitində qalsa da, uzaqmənzilli hava müharibəsi davam edir.