Dərc edildi: · Yeniləndi:

Putin Valday forumunda sentyabr üçün 1 301 kv km ələ keçirdiyini iddia etdi; ISW iddianı “hallüsinasiya” adlandırdı

1 oktyabr 2026-cı il tarixində Valdai Beynəlxalq Diskussiya Forumunda Vladimir Putin Rusiya qüvvələrinin 2026-cı ilin sentyabrında Ukrayna ərazisinin 1 301 kv km-ni ələ keçirdiyini iddia edib. ISW (Institut for the Study of War) isə həmin ayda Rusiya qüvvələrinin 80,81 kv km (və ya tam nəzarət etmədiyi ərazilərə soxulmaları da daxil edərkən 175,18 kv km) xalis itki verdiyini bildirib və Putinin iddialarını reallıqdan uzaq, “hallüsinasiyaya bənzər” adlandırıb.

Əsas məqamlar

  • 1 oktyabr 2026-cı ildə Putin Valdai forumunda Rusiya qüvvələrinin 2026-cı ilin sentyabrında 1 301 kv km Ukrayna ərazisi ələ keçirdiyini, bunun əvvəki aylardakı iddia edilən irəliləyişlərdən 2,5 dəfə çox olduğunu bildirib
  • ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ilin sentyabrında Rusiya qüvvələri 80,81 kv km xalis itki verib
  • Rusiyanın tam nəzarət etmədiyi ərazilərə soxulmaları da nəzərə alanda, Rusiyanın xalis itkiləri 175,18 kv km təşkil edib
  • ISW həmin ayda Ukrayna qüvvələrinin 256,35 kv km azad etdiyini, Rusiyanın isə 175,54 kv km ələ keçirdiyini bildirib
  • ISW Putinin ərazi iddialarını reallıqdan o qədər uzaq adlandırıb ki, “hallüsinasiyalara bənzəyir”
  • ISW-yə görə Putin Rusiyanın yavaşıyan quru irəliləyişini kompensasiya etmək üçün 2026–2027 qışında Ukraynaya qarşı intensiv uzaqmənzilli zərbələr kampaniyasına fokuslanıb
  • Putin Valdai forumunda Rusiyanın heç kəsi təhdid etmədiyini, 2029, 2030 və ya 2050-ci illərdə heç kimə hücum etmək planının olmadığını da iddia edib

Bu niyə vacibdir

Putinin sentyabr üçün irəli sürdüyü 1 301 kv km rəqəmi ilə ISW-nin Rusiyanın həmin ay ərəliyində xalis itki verdiyinə dair qiymətləndirmesi arasında kəskin ziddiyyət var və bu, döyüş meydanı reallığının Rusiyanın ali rəhbərliyinə çatan məlumatla nə dərəcədə uzlaşdığını şübhə altına alır. Eyni zamanda, ISW Rusiyanın yavaşıyan quru irəliləyişini 2026–2027 qışında Ukraynaya qarşı intensiv uzaqmənzilli zərbələr kampaniyası ilə əvəz etməyə çalışdığını vurğulayır ki, bu da yaxın aylarda Ukraynanın kritik iddialarını və mülki əhalini risk altına qoya bilər. Putinin Valdai çıxışı, Avropa rəhbərlərinin Rusiya təhdidlərinə cavab reaksiyasını “aqressiya” kimi göstərməyə çalışan informasiya kampaniyasının bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Nə baş verdi

1 oktyabr 2026-cı ildə Vladimir Putin Valdai Beynəlxalq Diskussiya Forumunda çıxış edərək Rusiya qüvvələrinin 2026-cı ilin sentyabrında 1 301 kv km Ukrayna ərazisi ələ keçirdiyini, bunun əvvəlki aylardakı iddia edilən irəliləyişlərdən 2,5 dəfə çox olduğunu bildirib. O, həmçinin Rusiyanın müharibəyə başlamadığını, bunun NATO və Ukraynanın hərəkətlərinə cavab olduğunu, Avropa və dünyadakı vəziyyətin “çox təhlükəli” olduğunu və “fatal nəticələr”lə nəticələnə biləcəyini deyib, həmçinin bir neçə ölkənin “canlı olan hər şeyi məhv edə bilən” silahlarının mövcudluğunu xatırladıb. Putin Rusiyanın heç kəsi təhdid etmədiyini və 2029, 2030 və ya 2050-ci illərdə heç kimə hücum etmək planının olmadığını da iddia edib.

ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ilin sentyabrında Rusiya qüvvələri vizual sübutlara əsasən 80,81 kv km xalis itki verib; Rusiyanın tam nəzarət etmədiyi ərazilərə soxulmaları da daxil edərkən bu rəqəm 175,18 kv km-ə çatır. ISW həmin ayda Ukrayna qüvvələrinin 256,35 kv km azad etdiyini, Rusiyanın isə 175,54 kv km ələ keçirdiyini bildirib. ISW Putinin ərazi iddialarını reallıqdan o qədər uzaq adlandırıb ki, “hallüsinasiyalara bənzəyir” və Putinin bu rəqəmləri bilərəkdən saxtalaşdırdığını, yoxsa Rusiya hərbi komanda strukturlarındakı “yalan ritorika” mədəniyyətindən qidalandığını müəyyən edə bilmədiyini qeyd edib. NATO nümayəndəsi Allison Hart Radio Svoboda-ya Rusiyanın “məsuliyyətsiz nüvə ritorikasına” əl atdığını və Alyansın müttəfiq ərazini qorumaq üçün lazımi hər şeyə malik olduğunu bildirib.

Mənbələr nədə fərqlənir

Putinin sentyabr 2026 üçün irəli sürdüyü 1 301 kv km iddiası ilə ISW-nin Rusiyanın həmin ay 80,81 kv km (tam nəzarət etmədiyi ərazilərə soxulmaları daxil edərkən 175,18 kv km) xalis itki verdiyinə dair qiymətləndirməsi arasında birbaşa ziddiyyət var. Rusiya tərəfi sentyabrı əvvəlki aylardan 2,5 dəfə çox irəliləyiş kimi təqdim edib, ISW-nin aylıq hesablamasında isə sentyabrda Rusiyanın ələ keçirdiyi (175,54 kv km) Ukraynanın azad etdiyindən (256,35 kv km) az olub. ISW Putinin iddialarını “hallüsinasiyalara bənzər” adlandırıb və onun saxta döyüş meydanı məlumatlarını qəbul etdiyini güman edib; Putinin öz çıxışında isə hər hansı uyğunsuzluğu qəbul etmə əlaməti görünməyib.

Kontekst

ISW daha əvvəl 2026-cı ilin mart-sentyabr aylarında Ukrayna Müdafiə Qüvvələrinin təxminən 300 kv km ərazini nəzarətə qaytardığını bildirib. 23 avqust 2026-cı ildə Prezident Volodimir Zelenski ilin əvvəlindən 820 kv km-in qaytarıldığını və Rusiyanın 990 kv km işğal etdiyini, ilin sonuna qədər ərazi pariteti hədəfləndiyini söyləyib. 15 sentyabr 2026-cı ildə Üçüncü Ordu Korpusunun komandiri Andriy Biletski şimali Donetsk vilayətində “Vivaldi” adlı Ukrayna hücum əməliyyatını ilk dəfə rəsmindən təsdiqləyib və 28 sentyabrda əməliyyatın başlanğıcından bəri 176 kv km-in azad edildiyini deyib. 30 sentyabrda Zelenski əməliyyatın Sloviansko-Kramatorsk aqqlomerasiyasının arxasına Rusiyanın keçid planlarını pozduğunu, cəbhənin bu hissəsində vəziyyəti sabitləşdirdiyini və Rusiyanın 5 000-dən çox ölü və yaralı itirdiyini, o cürü 250 nəfərin Ukraynanın mübadilə fonduna əlavə edildiyini bildirib. NATO nümayəndəsi Allison Hart Radio Svoboda-ya Rusiyanın “məsuliyyətsiz nüvə ritorikasına” əl atdığını söyləyib.