Rusiya dronu Ukrayna Nüvə Araşdırmaları İnstitutunun ərazisinə zərbə endirib
Sentyabrın 30-da Kiyev vaxtı ilə 18:18-də Rusiya dronu Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Araşdırmaları İnstitutunun ərazisinə, VVR-M tədqiqat reaktorunun yerləşdiyi yerdə zərbə endirib. Həmin zərbə nəticəsində baş vermiş yanğın tezdən söndürülüb, reaktor və təhlükəsizlik üçün vacib qurğular zədələnməyib, insan tələfatı olmayıb, radiasiya fonunda dəyişiklik qeydə alınmayıb. Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə İnspektoratlığı hücumu sülh məqsədli nüvə obyektinə hücum və beynelxalq nüvə təhlükəsizliyi normalarının Rusiya tərəfindən pozulması kimi qiymətləndirib.
Əsas məqamlar
- 30 sentyabr 2026-cı il, Kiyev vaxtı ilə 18:18 — Rusiya dronu Kiyevdəki Nüvə Araşdırmaları İnstitutunun ərazisinə zərbə endirib
- VVR-M tədqiqat reaktoru və təhlükəsizlik üçün vacib sistemlər zədələnməyib
- Hücum nəticəsində baş vermiş yanğın operativ söndürülüb, xəsarət alanlar vah olub
- Radiasiya fonu dəyişməyib — göstəricilər təbii fon olan 0,16–0,20 µSv/h diapazonunda qalıb
- 2022-ci ilin fevralından bəri VVR-M reaktoru aktiv zonası tamamilə boşaldılmış dayandırılmış vəziyyətdədir
- Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə İnspektoratlığı hücumu müharibə cinayəti kimi qiymətləndirib
Bu niyə vacibdir
Hərbi münaqişə şəraitinde sülh məqsədli nüvə qurğuşunun qəsdən hədəfə alınması beynelxalq nüvə və radiasiya təhlükəsizliyi normalarına ciddi hörmətsizlikdir. Ukraynanın nüvə tənzimləyicisi bu hücumü rəsmən müharibə cinayəti kimi qiymətləndirib ki, bu da beynelxalq hüquq çərçivəsində hücumun hüquqi qiymətləndirilməsi üçün əslam verir. İnsident paytaxt Kiyevdə baş verib və eyni axşam Pivdennı körpüsünə də zərbə daxil olmaqla, şəhər infrastrukturuna geniş dron hücumunun bir hissəsi olub.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 30-da Kiyev vaxtı ilə saat 18:18-də Rusiya dronu Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Araşdırmaları İnstitutunun ərazisinə, VVR-M tədqiqat reaktorunun yerləşdiyi əraziyə zərbə endirib. Hücum nəticəsində institutun ərazisində yanğın baş verib, lakin yanğın operativ söndürülüb. Xəsarət alanlar və ya həlak olanlar qeydə alınmayıb. VVR-M reaktorunun özü və təhlükəsizlik üçün vacib qurğular zədələnməyib, radiasiya fonunda heç bir dəyişiklik müşahidə olunmayıb — göstəricilər təbii fon olan 0,16–0,20 µSv/h diapazonunda qalıb. 2022-ci ilin fevralından bəri radiasiya risklərini azaltmaq məqsədilə VVR-M aktiv zonası tamamilə boşaldılmış dayandırılmış vəziyyətdə saxlanılır, onun fəaliyyəti yalnız təhlükəsizlik üçün vacib sistemlərin planlı texniki xidməti ilə məhdudlaşır. Hücumun yaratdığı ziyanın araşdırılması və qiymətləndirilməsi davam edir. Məlumatı Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə İnspektoratlığı (Derjatomrehulyuvannya) yayıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün altı mənbə Ukrayna media və agentlikləridir və Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə İnspektoratlığının rəsmi məlumatını əsas götürürlər. Onlar hücumun sülh məqsədli nüvə qurğuşuna hücum kimi qiymətləndirilməsini və Rusiyanın beynelxalq nüvə və radiasiya təhlükəsizliyi normalarını pozmasını xüsusi vurğulayırlar. Mənbələr reaktor və təhlükəsizlik üçün vacib sistemlərin zədələnməməsi, insan tələfatının olmaması, radiasiya fonunun dəyişməməsi və yanğının operativ söndürülməsi kimi sakitləşdirici faktlara geniş yer verirlər. Bundan əlavə, insident eyni axşam Kiyevə edilən geniş dron hücumunun — o cümlədən Pivdennı körpüsünə zərbənin — kontekstində təqdim olunur.
Kontekst
VVR-M nüvə fizikası sahəsində fundamental və tətbiqi tədqiqatlar üçün neytron mənbəyi kimi istifadə olunan tədqiqat reaktorudur. 2022-ci ilin fevralından bəri radiasiya risklərini azaltmaq üçün reaktor dayandırılmış vəziyyətdə saxlanılır, aktiv zonası tamamilə boşaldılıb, fəaliyyəti yalnız təhlükəsizlik üçün vacib sistemlərin planlı texniki xidməti ilə məhdudlaşır. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Araşdırmaları İnstitutu nüvə fizikası, atom energetikası və radioekologiya sahələrində aparıcı elmi müəssisə kimi tanınır. Eyni axşam Kiyevdə Pivdennı (Cânub) körpüsünün dayaq konstruksiyası yaxınlığında iki dron zərbəsi qeydə alınıb və körpüdə nəqliyyatın hərəkəti dayandırılıb.