Rusiya dronu Kiyevdə Nüvə Tədqiqatları İnstitutunun ərazisinə zərbə endirib
2026-cı il sentyabrın 30-da saat 18:18-də (Kiyev vaxtı) Rusiya dronu Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Tədqiqatları İnstitutunun ərazisinə zərbə endirib. VVR-M tədqiqat reaktoru və təhlükəsizlik sistemləri zədələnməyib, radiasiya fonu normada qalıb, insan tələfatı olmayıb. Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə Müfəttişliyi hücumu «dinc nüvə obyektinə hücum və Rusiyanın nüvə təhlükəsizliyi normalarına etinasızlığı, müharibə cinayəti» kimi qiymətləndirib.
Əsas məqamlar
- Zərbə 30 sentyabr 2026-cı il tarixində, saat 18:18 Kiyev vaxtı ilə baş verib.
- Hədəfdə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Tədqiqatları İnstitutu və onun VVR-M tədqiqat reaktoru olub.
- İnsan tələfatı qeydə alınmayıb, institut ərazisində baş vermiş yanğın tezliklə söndürülüb.
- VVR-M reaktoru və təhlükəsəsizlik üçün əhəmiyyətli sistemlər zədələnməyib.
- Radiasiya fonu dəyişməyib — göstəricilər təbii fon olan 0,16–0,20 µSv/h diapazonunda qalıb.
- 2022-ci ilin fevralından etibarən reaktor söndürülmüş vəziyyətdədir, aktiv zonası tamamilə boşaldılıb.
- Dövlət Nüvə Tənzimləmə Müfəttişliyi hücumu dinc nüvə obyektinə hücum və müharibə cinayəti kimi qiymətləndirib.
Bu niyə vacibdir
Hədəfdə mülki nüvə tədqiqat obyekti olub — bu, müharibə şəraitində nüvə obyektlərinə yaxın zərbələrə dair narahatlıqları artırır. Ukraynanın Dövlət Nüvə Tənzimləmə Müfəttişliyi hücumu müharibə cinayəti kimi qiymətləndirib, nüvə və radiasiya təhlükəsizliyi normalarının pozulması kimi sənədləşdirilmiş halların sırasına əlavə edib. VVR-M reaktoru radioaktiv materiallar saxlayır və fundamental və tətbiqi nüvə fizikası sahəsində milli tədqiqat aktivi sayılır.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 30-da saat 18:18 Kiyev vaxtı Rusiya dronu Kiyevdə, Prospekt Nauki ünvanında yerləşən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Tədqiqatları İnstitutunun ərazisinə zərbə endirib. Hücum nəticəsində institut ərazisində yanğın baş verib, lakin yanğın tezliklə söndürülüb. İnsan tələfatı qeydə alınmayıb. VVR-M tədqiqat reaktoru və təhlükəsizlik üçün əhəmiyyətli sistemlər zədələnməyib. Radiasiya fonunda dəyişiklik müşahidə olunmayıb — göstəricilər 0,16–0,20 µSv/h təbii fon diapazonunda qalıb. İnstutun ərazisinə dəyən zərərin qiymətləndirilməsi və istintaq davam edir.
Kontekst
VVR-M reaktoru 1960-cı il fevralın 12-də istifadəyə verilib. 2022-ci ilin fevralından etibarən radiasiya risklərini azaltmaq məqsədilə reaktor söndürülmüş vəziyyətdədir və aktiv zonası tamamilə boşaldılıb; onun fəaliyyəti yalnız təhlükəsizlik üçün əhəmiyyətli sistemlərin planlı texniki qulluğu ilə məhdudlaşdırılıb. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Nüvə Tədqiqatları İnstitutu nüvə fizikası, atom energetikası və radioekologiya sahələrində aparıcı tədqiqat müəssisəsi kimi tanınır. VVR-M reaktoru nüvə fizikası sahəsində fundamental və tətbiqi tədqiqatlar üçün neytron mənbəyi kimi istifadə olunur. Eyni gündə Kiyevdə Pivdennı (Cənubi) körpüsünün dayaq konstruksiyası yaxınlığında iki dron zərbəsi qeydə alınıb və körpüdə hərəkət dayandırılıb.