Rusiya Ukraynaya keçmiş təlim hədəfi RM-48U raketlərini kütləvi şəkildə işlədir
Rusiya ordası S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərindən buraxılan, əvvəllər PVO heyətlərinin təlim atışları üçün istifadə olunan RM-48U raketlərini Ukraynaya qarşı kütləvi şəkildə tətbiq etməyə başlayıb. İyul ayında buraxılan 158 ballistik və hipersəs raketindən 87-sinin RM-48U olduğu, ümumilikdə iyul və avqustun əvvəlində 228 belə raketdən yarıdan çoxunun bu tipə aid olduğu bildirilir. Analitiklər bunun Kiyevin interceptor ehtiyatlarını tükəndirmək və dəqiq "İskəndər", KN-23 və "Zircon" raketlərini qış kampaniyası üçün saxlamaq məqsədi daşıdığını deyirlər.
Əsas məqamlar
- İyul ayında Rusiya 2022-ci ildən bəri ən yüksək aylıq ballistik və hipersəs raket sayına — 158 raketə çatıb, onlardan 87-si RM-48U olub.
- İyul və avqustun əvvəlində Ukraynaya atılan 228 ballistik və hipersəs raketin yarıdan çoxu RM-48U idi.
- İskəndər buraxılışları ötən aydakı 100-dən çox raketdən iyulda 38-ə düşüb.
- Rusiya bu il RM-48U istehsalını keçən ilki 200-dən çox raketdən 480-dən çox raketə — iki dəfədən artıq artırmağı planlaşdırır.
- RM-48U S-400 kompleksi üçün 48N6DM raketinin bərk yanacaqlı mühərriki əsasında hazırlanıb, 4–6 Max sürətlə ballistik trayektoriya ilə uçur, hədəfdən orta hesabla 300 metr kənara düşür.
- 5 avqustda Brovarı rayonunda "Kvitneva" elektrik qatarı stansiyasına zərbə RM-48U ilə endirilib, nəticədə səkkiz nəfər həlak olub.
- ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, Rusiyada təxminən 100 "İskəndər" və 400 RM-48U ehtiyatı var; RUSİ "İskəndər" istehsalını təxminən 750 ədəd/il qiymətləndirir.
Bu niyə vacibdir
Rusiya əvvəllər yalnız təlim üçün istifadə olunan bir raketi sənaye miqyasında istehsal edib döyüş sursatına çevirib və il ərzində RM-48U istehsalını iki dəfədən artıq artırmağı planlaşdırır. Bu kütləvi buraxılışlar Ukraynanın hava hücumundan müdafiə interceptor ehtiyatlarını tükəndirmək, daha bahalı və dəqiq "İskəndər", KN-23 və "Zircon" kimi raketləri isə qış hücumları üçün saxlamaq məqsədi daşıyır. İyulda 2022-ci ildən bəri ballistik və hipersəs raketlərin aylıq buraxılışında rekordu eyni anda İskəndər ehtiyatının ISW-nin qiymətləndirməsi ilə yalnız təxminən 100 ədəd olması gələn aylar üçün ciddi risklər yaradır.
Nə baş verdi
Rusiya ordası son aylarda Ukraynaya qarşı hücumlarda əvvəllər PVO heyətlərinin təlim atışları üçün nəzərdə tutulmuş RM-48U ballistik raketlərindən kütləvi şəkildə istifadə etməyə başlayıb. Raketlər S-400 hava hücumundan müdafiə komplekslərindən buraxılır. Ukrayna Baş Prokurorluğunun hərbi analitiklərinə görə, iyul və avqustun əvvəlində Ukraynaya atılan 228 ballistik və hipersəs raketin yarıdan çoxu RM-48U idi. İyul ayında Rusiya 2022-ci ildəki tam miqyaslı işğalın başlanmasından bəri ən yüksək aylıq raket buraxılışına çatıb — 158 raket, onlardan 87-si RM-48U olub; eyni dövrdə "İskəndər" buraxılışları əvvəlki aydakı 100-dən çoxdan 38-ə enib. RM-48U 4–6 Max sürətlə ballistik trayektoriya ilə uçan, 199 kq-lıq qəlpəli-fuqas döyüş başlığı daşıyan və hədəfdən orta hesabla 300 metr kənara düşən bir mərhələli bərk yanacaqlı raketdir. Hərbi Kəşfiyyat Xidməti (HUR) RM-48U istehsalının bu il 200-dən çoxdan 480-dən çox raketə — iki dəfədən artıq artırılacağını, ISW-nin isə Rusiyada təxminən 100 "İskəndər" və 400 RM-48U ehtiyatı olduğunu qiymətləndirdiyini bildirir. 5 avqustda Kiyev vilayətinin Brovarı rayonunda "Kvitneva" elektrik qatarı stansiyasına zərbənin RM-48U ilə endirildiyi və nəticədə səkkiz nəfərin həlak olduğu açıqlanıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı Baş Prokurorluğu və HUR-u raket tərkibi, aylıq buraxılış sayları və ehtiyatlar üzrə əsas məlumat mənbəyi kimi önə çəkir. Xüsusi olaraq, 5 avqustda Brovarı rayonunda "Kvitneva" elektrik qatarı platformasına zərbə — rəsmi açıqlamaya görə "İskəndər-M" yox, RM-48U ilə endirilmiş və səkkiz nəfərin ölümünə səbəb olmuş hücum — konvertasiya edilmiş raketin mülki itkisi kimi vurğulanır. HUR-un raketə "Frankenşteyn" ləqəbini verməsi, Rusiyanın hava hücumundan müdafiə komponentlərindən raket yığması, bunu ənənəvi raket istehsalındakı gərginliyin əlaməti kimi qələmə verir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Xəbərin əsas qərb mənbəyi London mərkəzli RUSI analitik mərkəzinin baş elmi işçisi Sidhart Kaşaldır; onun şərhi — RM-48U-nin kütləvi buraxılışının Ukrayna interceptorlarını tükəndirmək, dəqiq raketlərin qış kampaniyası üçün qorunması strategiyasının bir hissəsi olması — Ukrayna rəsmilərindən deyil, məhz bu analitikdən gəlir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr raket ehtiyatları və istehsalı rəqəmlərində fərqlənir: ISW Rusiyada təxminən 100 "İskəndər" və 400 RM-48U ehtiyatı olduğunu qiymətləndirir, RUSI isə "İskəndər" istehsalını təxminən 750 ədəd/il hesablayır; HUR isə RM-48U istehsalının bu il 200-dən 480-ə qədər artacağını bildirir.
Kontekst
RM-48U — əvvəlcə S-300 və S-400 hava hücumundan müdafiə raketləri üçün hazırlanmış komponentlərdən yığılmış bir mərhələli bərk yanacaqlı ballistik raketdir. "RM" abbreviaturası "raketa-mışen" (hədəf raketi) deməkdir. Hərəkətvericisi S-400 kompleksinin 48N6DM zenit idarəolunan raketindən, quyruq bölməsi isə S-300PMU1/2 və S-400 üçün ixrac versiyası olan 48N6E2-dən götürülüb. Raket 4–6 Max sürətlə, 400 km-ə qədər elan edilmiş uzaqlıqla uçur, 199 kq-lıq qəlpəli-fuqas döyüş başlığı daşıyır, inertial naviqasiya sistemi və "Kometa-R12" peyk qəbuledicisi əsaslı naviqasiya ilə idarə olunur. Dəqiqliyi "İskəndər"dən aşağıdır — hədəfdən orta hesabla təxminən 300 metr kənara düşür — lakin geniş ərazilərə qəlpə yayma qabiliyyəti onu təhlükəli saxlayır. Rusiya ordasında RM-48U zərbələri üçün radio komanda idarəetməli xüsusi taktiki raket qrupları yaradılıb.