Rusiya Ukraynaya köhnə təlim raketləri ilə kütləvi zərbələr endirir, İskəndər ehtiyatlarını qış kampaniyası üçün saxlayır

Bu niyə vacibdir

RM-48U əvvəllər təlim üçün nəzərdə tutulan aşağı dəqiqlikli raketdir və onun kütləvi şəkildə döyüüşdə istifadəsi Rusiyanın istehsal məhdudiyyətləri şəraitində uyğunlaşmasına dəlalət edir. Moskva bu ucuz raketlərlə Ukraynanın HHM interceptor ehtiyatlarını tükəndirir, daha az vacib hədəfləri vurur və nisbətən az olan İskəndər, KN-23, Zircon və Kinzhal ehtiyatlarını qış kampaniyası üçün saxlayır. Yalnız iyul ayında 158 ballistik və hipersəs raket buraxılıb ki, bu da Ukraynanın interceptor ehtiyatlarına ciddi təzyiq yaradır.

Nə baş verdi

Rusiya ordusu son aylarda Ukraynaya qarşı əvvəllər HHM ekipajlarının təlim atışları üçün istifadə olunan RM-48U raketlərindən kütləvi şəkildə istifadə etməyə başlayıb. 'RM' abbreviaturası 'ракета-мішень' (hədəf raketi) mənasını verir. Rusiya Baş Prokurorluğunun hərbi analitiklərinin məlumatına görə, iyul və avqustun əvvəlində atılan 228 ballistik və hipersəs raketin yarıdan çoxunu RM-48U təşkil edib. İyul ayında Rusiyadan ümumilikdə 158 ballistik və hipersəs raket buraxılıb ki, bu da 2022-ci ildəki tam miqyaslı işğalın başlanğıcından bəri ən yüksək aylıq göstəricidir; onlardan 87-si RM-48U olub. Eyni zamanda iyul ayında İskəndər istifadəsi əvvəlki aydakı 100-dən çox buraxılışdan 38-ə enib.

RM-48U İskəndərdən zəifdir və hədəfdən orta hesabla təxminən 300 metr kənara düşür, lakin onun döyüş başlığı böyük əraziyə metal qəlpələr yayır. Bu il yayda ilk dəfə S-400 HHM sistemlərindən buraxılan RM-48U raketlərinin kütləvi tətbiqi təsdiqlənib. HUR məlumatına görə, bu raket S-300/S-400 komponentlərindən — S-400 kompleksinin 48N6DM idarəolunan raketinin bərk yanacaqlı mühərrikindən və S-300PMU1/2 və S-400 üçün ixrac variantı 48N6E2-nin quyruq hissəsindən — yığılıb, ballistik trayektoriya ilə 4–6 Max sürətlə uçur, elan edilən uçuş məsafəsi 400 km-ə qədərdir və 199 kq-lıq qəlpəli-fuqas döyüş başlığı ilə təchiz olunub.

HUR RM-48U-ni rus ballistik 'Frankenşteyn' adlandırır. Rusiya ordusunda bu raketlərdən istifadə üçün radio komanda idarəetməli xüsusi taktiki raket qrupu yaradılıb. HUR-ın qiymətləndirməsinə görə, Rusiya bu il RM-48U istehsalını keçən illə müqayisədə iki dəfədən çox artıraraq 200-dən 480-dən çox raketə çatdırmağı planlaşdırır. Avqustun 5-də Kiyev vilayətinin Brovarski rayonundakı 'Kvitneva' sahələrarası dəmir yolu stansiyasına endirilən zərbə nəticəsində səkkiz nəfər həlak olub və hücumun İskəndər-M deyil, RM-48U ilə həyata keçirildiyi bildirilir.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Hər iki mənbə ukraynadilli KİV-lərdir (ZN.UA, Novynarnya), ona görə fərqlər Ukrayna medianın daxilindədir, Ukrayna və xarici KİV-lər arasında deyil. Ukraynadilli yazılarda məlumatlar və açıqlamalar birbaşa Ukrayna institutlarına — Baş Prokurorluğa və HUR-a, eləcə də London analitik mərkəzi RUSI-yə aid edilir. Materiallar RM-48U-nin S-300/S-400 komponentlərindən yığılmış rus ballistik 'Frankenşteyn' kimi HUR təqdimatını ön plana çəkir və 'Kvitneva' stansiyasındakı zərbəni konkret faciəvi nümunə kimi vurğulayır.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Daxil olan mənbələr yalnız ukraynadilli KİV-lərdir, ona görə xarici medianın ayrıca mövqeyini xarakterizə etmək üçün əsas yoxdur. Ukrayna yazılarında xarici ekspertlər — RUSI və İSV (Institute for the Study of War) kimi təşkilatlar — mənbə kimi istinad olunur, lakin onlardan müstəqil beynəlxalq çərçivə formalaşdırılması üçün kifayət qədər material yoxdur.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Rusiya raket ehtiyatları və istehsal həcminə dair göstəricilərin mənşəyində bir-birindən fərqlənir: bir fakt cədvəlində təxminən 100 İskəndər və təxminən 400 RM-48U ehtiyatı göstəricisi İSV-yə aid edilir, digərində isə eyni rəqəmlər RUSI ilə əlaqələndirilir; ayrıca, RUSI mənbəli hesablamada İskəndər istehsalının təxminən 750 ədəd/il olduğu ayrıca göstərilir. İyul ayına aid raket həcmləri statistikasının mənbəyi də fərqli şəkildə formalaşdırılır: bir faktda Baş Prokurorluq, digərində isə Baş Prokurorluğun hərbi analitikləri göstərilir.

Kontekst

RM-48U 'ракета-мішень' (hədəf raketi) işarələnməsinə malikdir, S-400 HHM sisteminin 48N6DM idarəolunan raketinin bərk yanacaqlı mühərrikindən və 48N6E2 ixrac variantının quyruq hissəsindən yığılıb. HUR onu S-300/S-400 komponentlərindən hazırlanmış rus ballistik 'Frankenşteyn' kimi təsvir edir; ballistik trayektoriya ilə 4–6 Max sürətlə uçur, elan edilən uçuş məsafəsi 400 km-ə qədərdir və 199 kq-lıq qəlpəli-fuqas döyüş başlığı daşıyır. Rusiya bu il RM-48U istehsalını keçən illə müqayisədə 200-dən 480-dən çox raketə çatdırmağı planlaşdırır. RUSI-nin baş elmi işçisi İskəndər istehsalını təxminən 750 ədəd/il olaraq qiymətləndirir və bərk yanacaqlı raket mühərriklərini əsas məhdudiyyət amili kimi göstərir.