Rusiya dronları Odessada mülki axtarış-xilasetmə gəmisinə zərbə endirib
Rusiya dronları 13 sentyabr 2026-cı ildə Odessa vilayətinin bir limanına hücum edərək mülki axtarış-xilasetmə buksiri «Sapfir»ə ziyan vurub. İlkin məlumata görə, hücum nəticəsində xəsarət alan və ya həlak olan olmayıb. Ukrayna hökuməti zərbəni beynəlxalq humanitar və dəniz hüququnun kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib və hadisəni Beynəlxalq Dəniz Təşkilatına (IMO) çatdıracağını bildirib.
Əsas məqamlar
- 13 sentyabr 2026-cı ildə Rusiya dronları Odessa vilayətinin bir limanına hücum edib, nəticədə mülki axtarış-xilasetmə buksiri «Sapfir» zədələnib.
- İlkin məlumata görə, hücumda xəsarət alan və ya həlak olan olmayıb.
- «Sapfir» Ukraynanın Dövlət Müəssisəsi «Dəniz Axtarış-Xilasetmə Xidməti»nin tabeliyində olan mülki SAR gəmisidir və beynəlxalq dəniz konvensiyalarına uyğun aydın SAR nişanlarına malikdir.
- Ukraynanın Bərpa, İnfrastruktur və Nəqliyyat Nazirliyi zərbəni Rusiyanın beynəlxalq humanitar və dəniz hüququnun kobud şəkildə pozulması adlandırıb.
- Ukrayna hadisə barədə Beynəlxalq Dəniz Təşkilatına (IMO) və beynəlxalq tərəfdaşlara məlumat verəcəyini və adekvat reaksiya tələb edəcəyini açıqlayıb.
- Həmin gün Rusiya Odessanın şəhərinə də genişmiqyaslı kombinatedilmiş zərbə endirib, yaşayış binaları və digər mülki infrastruktura ziyan dəyib.
- «Sapfir» 1988-ci ildə tikilmiş Project 1454 tipli «Napolehlyvyi» dizel-elektrik buksiridir; 26 fevral 2022-ci ildə Rusiya hərbi gəmisi tərəfindən İlanı Adası yaxınlığında humanitar missiya zamanı ələ keçirilmişdi, ekipajı mart-aprel 2022-ci ildə əsir mübadiləsi ilə geri qaytarılmışdı.
Bu niyə vacibdir
Aydın şəkildə mülki SAR nişanlarına malik bir gəminin vurulması beynəlxalq humanitar və dəniz hüququnun gözlənilməsi ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Hücum Odessa vilayətində liman və mülki infrastruktura qarşı davam edən zərbələr dalğasının bir hissəsidir — eyni gündə Odessanın şəhərinə geniş kombinəedilmiş hücum da həyata keçirilib. Ukraynanın hadisəni İmperiya dəniz təşkilatı olan IMO səviyyəsində qaldıracağını açıqlaması mülki gəmiçiliyin beynəlxalq dəniz mühafizəsi mexanizmlərini diqqət mərkəzinə gətirir.
Nə baş verdi
13 sentyabr 2026-cı ildə Rusiya dronları Odessa vilayətinin bir limanına hücum edərək mülki axtarış-xilasetmə buksiri «Sapfir»ə ziyan vurub. İlkin məlumata görə, xəsarət alan və ya həlak olan olmayıb. Gəmi beynəlxalq dəniz konvensiyalarına uyğun SAR nişanlarına malik idi və yalnız mülki axtarış-xilasetmə funksiyalarını yerinə yetirirdi. Ukraynanın Bərpa, İnfrastruktur və Nəqliyyat Nazirliyi zərbəni Rusiyanın beynəlxalq humanitar və dəniz hüququnun kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib və hadisənin Beynəlxalq Dəniz Təşkilatına (IMO) və beynəlxalq tərəfdaşlara çatdırılacağını, adekvat reaksiya tələb ediləcəyini bildirib. Eyni gündə Rusiya Odessanın şəhərinə də geniş kombinəedilmiş hücum edib, yaşayış binaları, fərdi evlər və digər mülki infrastruktura ziyan dəyib.
Kontekst
«Sapfir» 1988-ci ildə tikilmiş Project 1454 tipli «Napolehlyvyi» sinifli dizel-elektrik axtarış-xilasetmə buksiridir, təxminən 58,3 m uzunluğunda, 12,6 m enində, 4,6 m suya oturumu və təxminən 1662 ton yerdəyişməyə malikdir, maksimum sürəti təxminən 10 qovuqdur. Gəmi Odessa limanında qeydiyyatdadır, limitsiz naviqasiya sahəsinə malikdir və 50 m dərinliyə qədər sualtı əməliyyatlar apara bilir. 26 fevral 2022-ci ildə Rusiya hərbi gəmisi «Sapfir»i İlanı Adası yaxınlığında humanitar axtarış-xilasetmə missiyası zamanı ələ keçirib; göyərtədə 17 ekipaj üzvü və həkim ilə din xadimləri daxil olmaqla 4 mülki şəxs olub. Ekipaj üzvləri Rusiya əsarətində saxlanılıb; 16 ekipaj üzvü və həkim 25 mart 2022-ci ildə ilk əsir mübadiləsində geri qaytarılıb. Özü «Sapfir» 2022-ci ilin aprelində Ukraynaya qaytarılıb, 11 apreldə Rumıniyanın Sulina limanından buksir edilərək İzmaila çatıb. Əvvəllər gəmi Ukrayna Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmilərinə yardım göstərib və «Millennial Spirit» tankeri atəşə tutulduqdan sonra xilasetmə işlərinə cəlb olunub.